Niet doorgebroken tand of kies

Als een tand of kies niet op tijd doorbreekt, heeft dat gevolgen voor de rest van het gebit. De kaakchirurg kan de tand of kies vrijleggen, zodat deze alsnog doorbreekt.

Het niet doorbreken van een tand komt veel voor bij de hoektand, die normaal gesproken tussen het tiende en dertiende jaar doorbreekt en zijn plaats in het blijvende gebit opeist. Gemiddeld gebeurt dit bij meisjes een half jaar eerder dan bij jongens.

Oorzaak

Oorzaken waardoor een tand niet doorbreekt kunnen zijn:

  • Erfelijkheid
  • Te weinig ruimte
  • Letsel
  • Cysten/gezwellen

Onderzoek

Met behulp van een röntgenfoto kan door de tandarts meestal worden vastgesteld hoe de tand in het kaakbot zit. Vaak wordt de patiënt voor verder onderzoek verwezen naar de orthodontist. Eventueel verwijst hij door naar de kaakchirurg voor een behandeling.

Behandeling

De kaakchirurg kan op een aantal manieren de tand in de mond zichtbaar maken:

  • Vrij leggen en bonderen
    De kaakchirurg maakt het tandvlees los en zoekt de betreffende tand op. Daarop plaats hij een slotje, waaraan later, door een orthodontist, een metalen draadje, plaatje of een slotjesbeugel wordt bevestigd. Dit trekt de tand langzaam omlaag. Het proces kan enkele maanden duren.
  • Vrij leggen door tandvleesverwijdering
    Het bot en tandvlees waarmee de tand nog bedekt is, wordt door de kaakchirurg verwijderd. Vervolgens stopt hij een stukje wondverband hierin, wat langzaam hard wordt. Dit blijft drie tot vier weken zitten en valt er meestal spontaan uit als de tand zichtbaar wordt. De tand breekt daarna vanzelf verder door. Om ervoor te zorgen dat dit op de juiste plaats in de tandenrij gebeurt, moet de patiënt terug naar de orthodontist of tandarts.
  • Autotransplantatie
    Wanneer bijvoorbeeld een kleine kies niet is aangelegd en er is ruimtegebrek in de bovenkaak, dan kan een kies van de boven- naar de onderkaak worden verplaatst. De tand wordt dan uit de kaak genomen en op de juiste plaats teruggezet in de tandboog.

Deze behandelingen worden op de polikliniek onder plaatselijke verdoving gedaan. Eén van de ouders kan hierbij aanwezig zijn.