Palliatieve zorg

Binnen de palliatieve zorg zijn er meerdere regionale transmurale projecten uitgerold, namelijk de Palliatieve Zorg Unit en twee projecten op het gebied van geestelijke begeleiding voor palliatieve cliënten thuis.

Palliatieve Zorg Unit

Palliatieve zorg wordt grotendeels in de (bijna) thuissituatie gegeven door eerstelijns zorgprofessionals. Uitgangspunt van palliatieve zorg is dat de patiënt zijn laatste levensfase kan doorbrengen op de door hem of haar gewenste plaats en op de door hem of haar gewenste wijze. Dit gebeurt volgens het principe van patient centered care.

Echter, in de palliatieve fase treden snelle transities op, omdat de situatie van de patiënt snel kan veranderen. Hierdoor kan zich regelmatig een overgang van de ene zorgsituatie naar de andere voordoen. Soms vereist een (semi)acute situatie opname en behandeling in een ziekenhuis.

Semi(acute) ziekenhuisopname komt vaak tot stand in de avond, weekenden en nachtelijke uren (ANW-uren). Dit blijkt uit een regionale behoeftepeiling onder (verpleeg)huisartsen en medisch specialisten, uit de ervaringen van de palliatieve casuïstiekbesprekingen en uit eigen ervaring van behandelaars, verplegenden en verzorgenden. Een gebrekkige overdracht van patiëntinformatie, onbekendheid met de medische en sociaal emotionele situatie van de palliatieve patiënt, dan wel onervarenheid van dienstdoende artsen (intra- en extramuraal), leidt er in de ANW-uren vaak toe dat de palliatieve patiënt niet de meest optimale zorg krijgt. Dit leidt vaak tot onnodige ziekenhuisopnames en tijdens klinische opnames soms tot overdiagnostiek en overbehandeling.

Uit deze ervaringen en uit de enquête is het belang van bundeling van expertise rondom palliatieve zorg naar voren gekomen. Een nieuw initiatief in aanvulling op bestaande functies, zoals de palliatief telefonische helpdesk en het hospice, zou een invulling moeten geven aan de ervaren lacune in de continuïteit van de zorg voor de palliatieve patiënt.

In maart 2008 is hiertoe in Máxima MC, locatie Veldhoven de Transmurale Palliatieve Zorg Unit (PZU) geopend met als doel de zorg, kennis, kunde en vaardigheden voor de palliatieve patiënt te centreren en de patiëntoverdracht verder te professionaliseren. De verwachting is dat hierdoor de kwaliteit van zorg aan de palliatieve patiënt zal verbeteren en dat onnodige ziekenhuisopnames, overdiagnostiek en overbehandeling zullen verminderen. Daarnaast is het doel om op verzoek van collega-behandelaars intra- en extramuraal (bedside) consulten te gaan verrichten. De PZU beoogt palliatieve zorg te bieden voor (semi)acute problematiek bij vooralsnog oncologische patiënten, die niet zonder (een relatief korte) ziekenhuisopname onder controle gekregen kan worden. De PZU is in maart 2008 geopend met twee bedden en vanwege de toenemende vraag naar deze zorg in april 2010 uitgebreid tot zes bedden.

Voor meer informatie: Eindverslag project Palliatieve Zorg Unit MMC .

Geestelijke thuisbegeleiding

Palliatieve patiënten die in een zorginstelling verblijven hebben net als andere patiënten een wettelijk recht op geestelijke verzorging. Dat recht ontbreekt helaas voor palliatieve cliënten die thuis verzorgd worden. De werkgroep ‘extramurale geestelijke verzorging’ heeft een toezegging voor subsidie ontvangen om maximaal 25 cliënten in Zuidoost-Brabant in de thuissituatie te begeleiden. De werkgroep is van het Palliatief Netwerk Zuid-Oost Brabant.

Deze begeleiding wordt uitgevoerd door professionele geestelijk verzorgers die werkzaam zijn in één van de gezondheidsinstellingen in de regio. De begeleiding is voor iedereen die tot deze doelgroep behoort, ongeacht eventuele geloofs- of levensovertuiging. Cliënten kunnen voor een dergelijke begeleiding verwezen worden door huisartsen, specialisten en wijkverpleegkundigen.

Hoewel de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) aandacht voor zingevingsvragen en spiritualiteit ziet als integraal onderdeel van zorg aan palliatieve patiënten, is dit project toch uniek in Nederland. Mensen die ernstig ziek zijn, kunnen allerlei vragen stellen over de veranderingen in hun leven, in hun gezin en relaties als gevolg van hun ziekte. Maar ook over hoe om te gaan met het naderend afscheid. Ze kunnen de behoefte hebben de balans van hun leven op te maken. Ook voor hun naasten gebeurt er veel in zo’n situatie. Ook zij kunnen desgewenst in de begeleiding betrokken worden.

U kunt een cliënt aanmelden bij de dienstdoende geestelijk verzorger van Máxima MC, telefoonnummer 040 – 888 80 00.

Steun in de rug voor stervenden

Een jonge moeder van een kindje van vier ligt op sterven. Thuis naar eigen wens. Maar ze heeft veel vragen. “Wat gebeurt er met de kleine? Wie gaat voor haar zorgen? En waarom moet juist mij dit overkomen?”

Geestelijke verzorgers kunnen op dit soort vragen geen antwoord geven, maar ze kunnen structuur brengen in de chaos van gevoelens en gedachten waar stervenden mee worden geconfronteerd. Werner van de Wouw (geestelijk verzorger bij MMC) is kartrekker van een bijzonder project in Zuidoost Brabant: ‘Geestelijke verzorging voor stervenden die de laatste dagen in hun eigen huis willen beleven’.

Dit project is onderdeel van het Netwerk Palliatieve Zorg – Zuidoost Brabant en is in eerste instantie opgezet als een experiment. Zorgverzekeraar CZ zal het project de komende drie jaar structureel financieren.

De zorg wordt uitsluitend geleverd door professionele geestelijke verzorgers die werkzaam zijn in ziekenhuizen en verpleeginstellingen. Werner van de Wouw kan een beroep doen op dit netwerk en op deze manier een goede match vinden tussen cliënt en verzorger. Per cliënt zij drie begeleiders beschikbaar.

Voor meer informatie of eventuele verwijzing kunt u contact opnemen met de coördinator, te bereiken via tel. (06) 25 17 71 51.