Hartfalen

Meer weten over hartfalen

• Wat zijn de klachten bij hartfalen?

  Herkent u deze klachten? Vermoeidheid, kortademigheid en vocht vasthouden zijn de meest gehoorde klachten bij hartfalen. Het verzwakte hart houdt de bloedsomloop minder in beweging, waardoor vocht niet goed wordt afgevoerd. Dat veroorzaakt vochtophoping in het lichaam. Vocht in de longen maakt de ademhaling moeilijk. Minder ernstig is vochtophoping in de buik, benen of enkels.

  Er kan sprake zijn van hartfalen bij een of meer van de volgende klachten:

  • toenemende kortademigheid bij geringe inspanning;

  • toename van vermoeidheid;

  • nachtelijke kortademigheid, waardoor u slecht of onrustig slaapt;

  • een hinderlijke droge prikkelhoest;

  • opgezette enkels en benen;

  • een vol gevoel in de buik of een opgezette buik;

  • verminderde eetlust;

  • verminderde urineproductie overdag en 's nachts vaker plassen;

  • gewichtstoename van 2 tot 3 kg in 2 tot 3 dagen.

• Wat is de oorzaak van hartfalen?

  Hartfalen is een gevolg van een ander probleem met het hart. De 5 meest voorkomende oorzaken zijn hieronder beschreven. Ze komen vaak in combinatie voor.

  • Oud hartinfarct
    Een oud hartinfarct is in 4 van de 5 gevallen de oorzaak van hartfalen. Een hartinfarct beschadigt een deel van de hartspier, waardoor de pompkracht van het hart kan afnemen.
    

  • Hoge bloeddruk
    Bij een hoge bloeddruk moet het hart harder werken. De hartspier pompt het bloed tegen een hoge druk in en verliest na verloop van tijd zijn souplesse. De spier wordt dikker en stijver, waardoor de pompkracht afneemt.

  • Klepgebreken
    Het hart moet harder werken als een van de 4 hartkleppen is vernauwd of niet meer goed sluit. De doorstroming van het bloed is dan belemmerd. Na verloop van tijd kan de hartspier hierdoor zijn pompkracht verliezen.
    

  • Hartritmestoornis
    Een hartritmestoornis zoals boezemfibrilleren kan gevolgen hebben voor de pompkracht van het hart. Het ritme van samenknijpen is te snel, te langzaam of te onregelmatig, waardoor de uitstroom van bloed minder krachtig en gelijkmatig is.
    

  • Cardiomyopathie
    Cardiomyopathie is een ziekte van de hartspier. Sommige mensen met cardiomyopathie krijgen hartfalen, maar niet allemaal.

• Welk onderzoek is er voor hartfalen?

  Er zijn verschillende onderzoeken om hartfalen vast te stellen:

  • bloedonderzoek;

  • röntgenfoto van de borstkas;

  • thoraxfoto: een foto om te zien of er vocht ophoopt in de longen;

  • hartfilmpje (ECG): een grafiek van de elektrische activiteit van het hart, waarbij de fasen van de hartslag zichtbaar zijn;

  • echo-doppler: met geluidsgolven worden de bewegingen en de bouw van de hartspier zichtbaar. Ook wordt de klepfunctie gecontroleerd.

  Als deze onderzoeken geen uitsluitsel geven, is hartkatheterisatie de enige manier om zekerheid te krijgen. Bij een hartkatheterisatie worden eventuele vernauwingen in de kransslagaders zichtbaar gemaakt via een dun buisje in de slagader van de pols, of soms in de liesslagader. Via de slagader wordt een katheter tot aan het hart geschoven. Via de katheter wordt contrastvloeistof ingespoten, waardoor de kransslagaders zichtbaar worden.

• Welke behandeling is er voor hartfalen?

  De behandeling van hartfalen is er op gericht om de klachten te bestrijden en de spierverzwakking te vertragen met medicijnen. Soms kan een pacemaker helpen om de pompkracht van het hart te vergroten.

  • ACE-remmers
    ACE-remmers zijn bloeddrukverlagende medicijnen. Ze staan centraal in de behandeling van hartfalen. ACE is een eiwit dat een rol speelt bij het regelen van de bloeddruk. Het ACE-eiwit zorgt dat het hormoon angiotensine de vaten vernauwt en de bloeddruk verhoogt. ACE-remmers remmen dit eiwit, waardoor de bloedvaten verwijden, de bloeddruk daalt en het hart wordt ontlast.
    

  • Plaspillen
    Door de verzwakte pompkracht hoopt vocht zich op in longen, buik, benen of enkels. Plaspillen bevorderen de afvoer van vocht via de nieren.
    

  • Bètablokkers
    Bètablokkers zijn bloeddrukverlagende medicijnen die de hartslag vertragen. Daardoor kan het hart zich makkelijker vullen met bloed. Deze medicijnen hebben vooral op de langere termijn een gunstig effect.
    

  • Pacemaker
    Als een maximale behandeling met medicijnen onvoldoende effect heeft, kan een pacemaker bij sommige mensen uitkomst bieden. Soms trekken de wanden van de linkerhartkamer niet meer synchroon samen, waardoor het hart pompkracht verliest. Een pacemaker kan ervoor zorgen dat de wanden van de linkerkamer weer tegelijk samentrekken. Dit type pacemaker geeft via 2 draden een elektrische prikkel aan beide wanden en heet een biventriculaire pacemaker.

• Wat is thuisbehandeling met Hartfalen@home bij hartfalen?

  Hartfalen@home is een medische behandeling voor mensen met hartfalen die thuis plaatsvindt, in plaats van in het ziekenhuis. Tijdens deze behandeling krijgt u plasmedicatie via een infuus. Uw cardioloog bespreekt het met u als u hiervoor in aanmerking komt

• Welke leefstijladviezen zijn er bij hartfalen?

  Hartfalen vraagt aanpassingen in uw dagelijks leven, voor u én voor uw naasten. Uw naasten zijn direct of indirect ook betrokken bij uw ziekte. Inzicht in uw aandoening helpt u en hen mee te denken en mee te beslissen over uw behandeling.

  Mensen met hartfalen houden zich aan de volgende leefregels, bedoeld om klachten zo veel mogelijk te voorkomen of te beperken:

  • beperk de inname van zout;

  • beperk de inname van vocht;

  • zorg voor voldoende voedingsstoffen;

  • beperk het gebruik van alcohol;

  • zorg voor voldoende lichaamsbeweging;

  • neem regelmatig rust;

  • probeer een goede balans te vinden tussen activiteiten en rust;

  • neem de medicijnen in zoals voorgeschreven;

  • stop met roken;

  • voorkom verkoudheid, griep of infectie;

  • let op tekenen van verslechtering, onder andere door dagelijks uw gewicht te controleren;

  • waarschuw tijdig de arts bij tekenen van verslechtering.

• Wat is de hartfalenpolikliniek bij hartfalen?

  In Máxima MC (MMC) is er een speciale hartfalenpolikliniek. Daar werken de hartfalenverpleegkundige en de cardioloog nauw samen. Mensen met hartfalen worden hier intensief begeleid. We controleren het gewicht en de bloeddruk en kijken of de medicijnen moeten worden aangepast. Vaak werken we via telemonitoring: begeleiding op afstand. Patiënten krijgen meetapparatuur mee en sturen vanuit thuis de waarden van bijvoorbeeld hun bloeddruk en gewicht door naar de arts. Indien nodig neemt de arts contact op met de patiënt.