Heesheid (stem kwijt)
Heesheid of schorheid ontstaat door een afwijking van de stembanden. Er zijn verschillende oorzaken mogelijk. Denk aan aangeboren zwakheid van de stembanden, conditie, leeftijd, stress, emoties, hormonale veranderingen en medicijngebruik. De bouw van het strottenhoofd, de kwaliteiten van de stem en het stemgebruik zijn bij iedereen anders.
Het stemgeluid ontstaat in het strottenhoofd (adamsappel). Daarin zitten 2 stembanden: ongeveer 1,5 cm lang bij vrouwen en 2 cm bij mannen. Bij het ademen gaan de stembanden uit elkaar. Bij spreken trillen ze tegen elkaar aan. Zo ontstaan geluidsgolven in de uitgeademde lucht: het stemgeluid. Dit stemgeluid varieert door tal van spierbewegingen in het strottenhoofd. Het aanspannen van de stembanden zorgt voor een hogere toon — vergelijkbaar met een gitaarsnaar.

Patiëntenfolders
Meer weten over heesheid
Vroege herkenning van stemklachten is belangrijk. Houdt u meer dan 3 weken last van heesheid? Dan wordt een onderzoek van de stembanden aanbevolen. Dit zijn voorbeelden van stemstoornissen:
Infectie: door verkoudheid kunnen de stembanden rood en gezwollen raken. Dit gaat meestal vanzelf over. Belast de stem in die periode zo weinig mogelijk.
Verkeerd stemgebruik: schreeuwen en veelvuldig keelschrapen kunnen de stembanden irriteren. Een logopedist kan met adviezen en oefeningen helpen bij een juiste stemtechniek.
Stembandkanker: roken irriteert en verdikt de stembanden. Dit kan de stem zwaarder maken. In enkele gevallen ontstaat er een kwaadaardige verdikking: stembandkanker.
Verlamming: als een stemband verlamd is, sluiten de stembanden niet goed. Dit geeft een zwakke, hese stem.
Stembandpoliep: een goedaardige, meestal eenzijdige zwelling van de stemband, vaak door overbelasting. De behandeling bestaat uit het operatief verwijderen van de poliep en logopedie om een nieuwe poliep te voorkomen.
Stembandknobbeltjes: ook wel "zangersknobbeltjes" genoemd. Ze ontstaan door chronische overbelasting van de stem bij spreken, schreeuwen of zingen. De behandeling bestaat uit het operatief verwijderen van de knobbel en logopedie om een nieuwe knobbel te voorkomen.
De KNO-arts kijkt naar de neus en keel en controleert de stembanden. Dit heet laryngoscopie: via de neus geeft een dun slangetje goed zicht op de stembanden. In veel gevallen gebruikt de KNO-arts ook stroboscopie: een speciale belichting voor nauwkeuriger beeld.
In bijzondere situaties voert de arts een kijkoperatie van de stembanden onder narcose uit. Dit heet microlaryngoscopie. Deze methode is vooral voor het wegnemen van weefsel of zwellingen, zoals poliepen of knobbeltjes.
Er zijn een aantal dingen die u zelf kunt doen om uw stem te beschermen:
Beperk de stembelasting en neem voldoende stemrust.
Vermijd roepen, schreeuwen en gillen.
Stop met kuchen, keelschrapen en hoesten.
Drink voldoende water en stoom regelmatig.
Adem zoveel mogelijk door de neus.
Vermijd fluisteren.
Beperk het gebruik van cafeïne en alcohol.
Stop met roken.
Let op de luchtvochtigheid.
Meer adviezen vindt u in de patiëntfolder Zorg voor eigen stem.
De KNO-artsen van Máxima MC hebben een spreekuur voor stemklachten (heesheid). Hiermee krijgt u de mogelijkheid om op één ochtend onderzocht te worden en direct behandeladvies op maat te ontvangen van een logopedist en KNO-arts.