Klompvoeten: wat betekent dit voor uw kind?

Meer weten over klompvoeten

• Hoe ziet een klompvoet eruit?

  De term ‘klompvoet’ komt van het Engelse woord ‘clubfoot’, omdat de voet lijkt op het blad van een golfclub. De afwijking begint al onder de knie. Het is dus niet alleen een voetprobleem, maar ook een afwijking in het onderbeen. De pezen en spieren in het onderbeen zijn korter en minder ontwikkeld.

• Wat zijn de symptomen van een klompvoet?

  Een klompvoet heeft zes kenmerkende eigenschappen. Deze worden beoordeeld met de Pirani-score, die aangeeft hoe ernstig de afwijking is.

  

• Wat is de oorzaak van een klompvoet?

  Een klompvoet kent verschillende oorzaken, maar de precieze oorzaak kan meestal niet achterhaald worden. Mogelijk speelt erfelijkheid een rol. Ook externe factoren zouden een rol kunnen spelen.

• Hoe verloopt het onderzoek naar een klompvoet?

  Het is belangrijk dat de klompvoetbehandeling vroeg start. Blijkt tijdens de 20-weken echo dat uw kind een klompvoet heeft? Dan plannen we een telefonische afspraak met de kinderorthopeed. Tijdens dit gesprek krijgt u uitleg over het verwachte behandelplan en kunt u al uw vragen stellen.

  Na de geboorte start de behandeling bij voorkeur binnen 7 dagen. U krijgt een afspraak op de kindergipskamer, samen met de kinderorthopeed. Tijdens deze afspraak:

  • Voert de kinderorthopeed een lichamelijk onderzoek uit

  • Stelt hij of zij de definitieve diagnose

  • Bepaalt hij of zij de ernst van de afwijking met de Pirani-score

  Voor deze diagnose is geen röntgenfoto nodig. Nader onderzoek naar de oorzaak bestaat uit een gesprek met u, lichamelijk onderzoek van uw baby en, als daar aanwijzingen voor zijn, onderzoek door een kinderneuroloog. Wordt de klompvoet pas bij de geboorte ontdekt? Dan zorgt de huisarts, kinderarts of gynaecoloog voor een verwijzing naar de kinderorthopeed. Ook dan plannen we de eerste afspraak binnen 7 dagen.

• Welke behandeling is er voor klompvoeten?

  Zodra de kinderorthopeed de diagnose klompvoet heeft gesteld, start de behandeling direct bij het eerste ziekenhuisbezoek. In MMC behandelen we klompvoeten volgens de Ponseti-methode.

  De Ponseti-methode

  De voeten worden in gips gezet om de stand geleidelijk te corrigeren. Elke week wordt het gips vervangen om de voet verder in de juiste positie te brengen. Gemiddeld zijn er 5 tot 8 gipswissels nodig.

  Tijdens het aanbrengen van het gips is het prettig om uw kind een flesje te geven. Dit werkt rustgevend en helpt om de correctie zo goed mogelijk uit te voeren. Geeft u borstvoeding? Dat mag ook.

  Let op:

  1. Een kind met ingegipste beentjes kan niet in bad, omdat het gips niet nat mag worden

  2. Tijdens de gipswissel in het ziekenhuis is er wel gelegenheid om uw kind in bad te doen

  Stap 1: correctie van de holling (cavus) van de voet
  De eerste stap is het rechtmaken van de voet door de holling te corrigeren.

  Stap 2: correctie van de adductie
  Het naar binnen draaien van de voet wordt geleidelijk gecorrigeerd. Elke gipswissel laat verbetering zien. De voet gaat steeds verder naar buiten staan.

  

  Stap 3: opheffen van de spitsvoet (tenotomie)
  Wanneer de voet voldoende naar buiten staat, moet de spitsstand worden opgeheven. De spitsvoet bestaat doordat de achillespees te kort is bij een klompvoet. Daarom voert de arts een tenotomie uit: hij neemt de achillespees door, zodat deze op de juiste lengte kan komen. Bij kinderen groeit de achillespees binnen 3 weken weer vast. Het laatste gips blijft daarom ook 3 weken zitten.

  Informatie over de tenotomie ziet u in

  deze video:

  Stap 4: bracefase
  Na de gipsbehandeling start het dragen van de Boots & Bar, ook wel Mitchellbrace genoemd. Dit hulpmiddel voorkomt dat het voetje terugdraait naar de klompvoetstand. De boots zijn speciale, stevige schoentjes. De bar is de verbindingsstang die de voetjes in de juiste hoek houdt. Beide voetjes worden in de Boots & Bar geplaatst.

  Hoe lang moet uw kind de Boots & Bar dragen?

  • Eerste 3 maanden: 23 uur per dag

  • Daarna: alleen tijdens slaapjes en 's nachts, tot een leeftijd van 4 jaar

  Tijdens deze periode blijft uw kind onder controle, tot hij of zij is uitgegroeid (ongeveer 16 tot 17 jaar).

  Bekijk hieronder de video over het aanbrengen van de Boots & Bar:

• Wat zijn de vooruitzichten bij klompvoeten?

  De behandeling in een gespecialiseerd klompvoetcentrum geeft in meer dan 90% van de gevallen een goed resultaat. Na de behandeling kan uw kind:

  • Plat op de voeten staan en lopen

  • Pijnloos bewegen

  • Gewone schoenen dragen

  • Zonder beperkingen meedoen in het dagelijks leven

  Een kind dat volgens de Ponseti-methode is behandeld, heeft een vrijwel normale voet. Er kunnen enkele kleine verschillen zijn:

  • De behandelde voet kan iets kleiner zijn dan de andere voet

  • De onderbeenspieren aan de klompvoetzijde kunnen minder ontwikkeld zijn

  • Soms is er een verkorting van het been aan de klompvoetzijde

  Deze verschillen veroorzaken geen beperkingen.

• Wat is de kans op terugval bij klompvoeten?

  Tijdens de groei van de voetjes kan een terugval optreden. De meest voorkomende oorzaak is het niet dragen van de Boots & Bar volgens het protocol. Onderzoek laat zien dat bij ouders die zich aan het protocol houden, de kans op terugval slechts 6% is. Volgen ouders het protocol niet, dan stijgt de kans naar 80%. Andere oorzaken van terugval zijn spierinstabiliteit of stijfheid van de voet. In sommige gevallen is bij terugval alsnog een operatie nodig.

  Wetenschappelijk onderzoek

  Om terugval van klompvoeten eerder te herkennen en te behandelen, doet MMC momenteel onderzoek in samenwerking met de Paramedische Hogeschool Eindhoven.

  Bekijk de onderstaande video voor meer informatie: