Prostaatkanker
Prostaatkanker is een kwaadaardige aandoening van de prostaat. Het ontstaat in de klierbuisjes van de prostaat, waardoor de structuur van de klierbuisjes verandert. Bij kanker van de prostaat is er sprake van een ongeremde groei van de cellen van deze klierbuisjes.
Bij kanker van de prostaat is er sprake van een ongeremde groei van de cellen van deze klierbuisjes. Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. De kans op prostaatkanker neemt toe met de leeftijd.
Patiëntenfolders
Meer weten over prostaatkanker
Prostaatkanker groeit vaak langzaam. In het begin geeft de ziekte meestal geen klachten. Daardoor weten de meeste mannen niet dat ze een tumor hebben. Later kunnen er klachten ontstaan, zoals problemen met plassen. Plasklachten betekenen meestal niet dat er sprake is van iets kwaadaardigs. Mogelijke symptomen zijn:
Vaak of veel plassen
Moeite met plassen
Pijn en een branderig gevoel bij het plassen
Nadruppelen en/of een zwakke of onderbroken straal
Het gevoel dat de blaas na het plassen niet leeg is
Troebele of bloederige urine
Bloed in het sperma
Soms wordt prostaatkanker pas ontdekt doordat klachten ontstaan op een andere plek in het lichaam. Dit gebeurt wanneer de kanker is uitgezaaid.
Prostaatkanker zaait vaak uit naar de klieren of naar de botten. Uitzaaiingen in de botten kunnen pijn veroorzaken. Als de uitzaaiingen in de wervelkolom zitten, kunnen ze rugklachten geven.
De kans op prostaatkanker wordt groter naarmate een man ouder wordt. Over de precieze oorzaak is nog weinig bekend. Het mannelijke hormoon testosteron speelt een belangrijke rol. Ook het westerse eetpatroon dat bestaat uit rood vlees, dierlijke vetten en weinig groente en fruit, is mogelijk van invloed. Soms speelt erfelijkheid ook een rol.
Prostaatkanker is de meest voorkomende vorm van kanker bij mannen. Dat betekent niet dat het ook erfelijk bepaald is. Als prostaatkanker vaker voorkomt in één familie, dan is dit meestal toeval. Ongeveer 5 tot 10% van de mannen met prostaatkanker krijgt de ziekte door erfelijke aanleg.
Dit is het vaker het geval als twee of meer directe mannelijke familieleden (zoals, vader, broer, grootvader, oom of neef) prostaatkanker kregen vóór hun 55e levensjaar.
Bij vermoeden van erfelijkheid kan familieonderzoek worden gedaan. Bij familieonderzoek worden de medische gegevens van alle personen met kanker in de familie verzameld. Er wordt een stamboom opgesteld, bij voorkeur over meerdere generaties. Als bij drie of meer nauw verwante familieleden prostaatkanker is vastgesteld, vooral op jonge leeftijd, is de diagnose erfelijke prostaatkanker waarschijnlijker.Als uit onderzoek blijkt dat een mannelijk familielid een verhoogd risico heeft, wordt hij uitgenodigd voor jaarlijkse controle van zijn bloed. Deze controle beginnen meestal op 50-jarige leeftijd.
Als de huisarts denkt aan prostaatkanker, verwijst hij u door naar het ziekenhuis. In het ziekenhuis moet er eerst een diagnose worden gesteld. Soms zijn meerdere onderzoeken nodig:
Rectaal toucher: de arts voelt via de anus en de endeldarm of de prostaat vergroot is of afwijkingen vertoont.
Bloedonderzoek: de arts kijkt naar de hoeveelheid prostaatspecifiek antigeen (PSA) in uw bloed.
Prostaatbiopsie: bij een reguliere prostaatbiopsie neemt de arts ongeveer 12 stukjes weefsel van de prostaat weg om te onderzoeken.
MRI-onderzoek: vaak wordt eerst een MRI-scan gemaakt. Deze scan laat zien hoe groot de kans op prostaatkanker is. Dit wordt weergegeven met een score van 1 tot en met 5 (PI-RADS score).
Als er kankercellen in het biopsieweefsel worden gevonden, wordt ook de differentiatiegraad bepaald. Bij een kwaadaardige tumor is soms verder onderzoek nodig, zoals een botscan, MRI-scan, CT-scan, PET/CT-scan of lymfeklierverwijdering. De arts bespreekt met u welke onderzoeken nodig zijn.
PSA is een eiwit dat bijna alleen door de prostaat wordt aangemaakt. Bij prostaatkanker kan de PSA-waarde in het bloed verhoogd zijn. Een verhoogd PSA-waarde betekent niet altijd dat er sprake is van prostaatkanker. De waarde kan ook verhoogd zijn door een goedaardige aandoening.
Er zijn verschillende behandelingen voor prostaatkanker. Een team van verschillende specialisten bespreekt samen welke behandeling het beste bij u past. De mogelijke behandelingen zijn:
actief volgen van de kanker
uitwendige bestraling
een operatie waarbij de prostaat wordt verwijderd.
Als een operatie nodig is, gebeurt dit met behulp van de Da Vinci Xi‑operatierobot in het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ). Uw uroloog van MMC voert de operatie daar uit, samen met een vast operatieteam.
Na de operatie blijft u meestal één nacht in het CWZ. Voor de verdere nazorg kunt u terecht in MMC.
Als prostaatkanker is uitgezaaid naar lymfeklieren of botten, krijgt u vaak het advies om te starten met hormoontherapie. Soms wordt dit gecombineerd met bestraling of chemotherapie.
Gerelateerde onderzoeken
Gerelateerde behandelingen
Multidisciplinair team
Binnen het multidisciplinair overleg (MDO) — dat wekelijks plaatsvindt — bespreekt de uroloog de situatie van de patiënt met een team dat bestaat uit urologen, radiologen, nucleair geneeskundigen, radiotherapeut, patholoog en verpleegkundig specialist. Hier worden het definitieve stadium van prostaatkanker en de behandeling besproken. Daarna bespreekt de uroloog de behandelmogelijkheden met de patiënt.
Prosper: gespecialiseerde prostaatkankerkliniek
Alle zorg rondom prostaatkanker wordt geleverd vanuit het Máxima Oncologisch Centrum (MOC). We maken onderdeel uit van Prosper. In dit samenwerkingsverband bundelen specialisten van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis, Catharina Ziekenhuis, Radboudumc en Máxima MC hun expertise.
Gezamenlijk wordt de best mogelijke zorg geboden voor patiënten met prostaatkanker. Prosper bestaat uit een deskundig team van 5 urologen en een selecte groep van gespecialiseerde verpleegkundigen. Bekijk voor meer informatie de website van Prosper – samenwerkende prostaatkanker klinieken.