Testosterontekort
Het mannelijke hormoon testosteron speelt een belangrijke rol bij veel functies in het lichaam. Bij vrouwen zijn hormonale veranderingen algemeen bekend. Minder bekend is dat mannen dit ook meemaken. Bij een veranderende testosteronproductie kunnen klachten optreden.
Patiëntenfolders
Meer weten over testosterontekort
De klachten bij een testosterontekort hangen af van wanneer het tekort ontstaat.
Als er al in de baarmoeder onvoldoende testosteron aanwezig is, kan de genitale ontwikkeling negatief worden beïnvloed — zoals een slechte ontwikkeling van de penis en het scrotum.
Ontstaat het tekort vóór of tijdens de puberteit, dan kan dit een gebrek aan seksuele ontwikkeling veroorzaken. Mogelijke verschijnselen zijn een gebrek aan spiermassa, slechte groei van lichaamshaar, of een remming in de groei van de penis en testikels.
Bij volwassen mannen kan een laag testosterongehalte leiden tot:
minder zin om te vrijen;
onvruchtbaarheid;
erectiestoornissen;
haaruitval;
verminderde spiermassa;
lusteloosheid.
Diabetes
Bij mannen met diabetes is de kans groter op een testosterontekort. De helft van de mannen met diabetes heeft een te laag testosterongehalte. Testosteron helpt lichaamsweefsels om meer bloedsuiker op te nemen als reactie op insuline. Mannen met een tekort moeten meer insuline produceren om de bloedsuikerspiegel op peil te houden.Obesitas
Obesitas en een laag testosterongehalte hangen nauw samen. Mannen met een laag testosterongehalte hebben meer kans op overgewicht. Vetcellen zetten testosteron om in vrouwelijke hormonen (oestrogenen). Dit verlaagt de testosteronwaarde verder, omdat vrouwelijke hormonen de productie van testosteron sterk remmen.Leeftijd
Het testosterongehalte daalt van nature met het ouder worden. Dat kan klachten geven zoals stemmingswisselingen, prikkelbaarheid, depressie, geheugenstoornissen, slaapproblemen, minder zin in seks, erectiestoornissen, verminderde spierkracht, afname van lichaamsbeharing, meer buikvet en zweetaanvallen. Andere symptomen kunnen zijn: botontkalking, suikerziekte, hart- en vaataandoeningen en een verhoogd cholesterolgehalte.De zaadballen kunnen minder testosteron produceren dan noodzakelijk is. De aansturing van de testosteronproductie vindt plaats vanuit de hersenen. Als hier een stoornis optreedt en de stimulering van de testosteronproductie onvoldoende is, ontstaat een testosterontekort dat we 'secundair hypogonadisme' noemen. Een bekend voorbeeld zijn zaadballen die onvoldoende zijn ingedaald en zich nog in de liezen of buik bevinden.
Testosterontekort kan ook een natuurlijke oorzaak hebben. Vanaf de leeftijd van 40 jaar daalt het testosterongehalte in het bloed. Op de leeftijd van 75 jaar is de testosteronspiegel bij mannen gemiddeld 65% van de waarde bij jongvolwassen mannen. Bij sommige mannen is de daling sterker en kan dit tot klachten leiden.
Testosterontekort is gemakkelijk vast te stellen via bloedonderzoek. Uw huisarts kan bloed afnemen, of dit kan bij een prikpost. Als de huisarts het noodzakelijk vindt, verwijst die u door naar een uroloog.
De testosteronproductie is 's ochtends het hoogst en neemt in de loop van de dag af. Als uw arts een testosterontekort vermoedt, vindt de bloedafname bij voorkeur 's ochtends plaats, tussen 08:00 en 10:00 uur. Een testosterontekort in de ochtend betekent dat dit zeker ook later op de dag aanwezig is. Een testosteronwaarde boven de 12 nmol/l geldt als normaal. Een waarde onder de 8 nmol/l betekent een tekort. Bij tussenliggende waarden kan soms wel, soms niet sprake zijn van een tekort. Uw arts controleert de waarde meer dan 1 keer voor een goed beeld.
Als een testosterontekort samenhangt met een ongezonde leefstijl, is het verstandig om eerst uw leefstijl te veranderen. Daarna kan de uroloog een middel voorschrijven waarmee testosteron wordt toegediend. Dit kunnen injecties, pleisters of zalf zijn. Elk middel heeft voor- en nadelen. Uw uroloog bespreekt samen met u welk middel het beste bij u past.