Ziekte van Parkinson

Meer weten over de ziekte van Parkinson

• Wat zijn de symptomen van de ziekte van Parkinson?

  Er kunnen veel verschillende klachten en verschijnselen ontstaan. De meest herkenbare zijn:

  • Traagheid van bewegingen

  • Een zachte stem

  • Een voorovergebogen houding

  • Beven van één of beide handen (tremor) — dit komt voor bij circa 50% van de mensen

  Naast deze motorische symptomen kunnen ook andere klachten ontstaan:

  • Gedragsveranderingen

  • Depressie

  • Geheugenstoornissen en traagheid van denken

  • Problemen met de stoelgang

  • Slaapproblemen

  • Verminderd reukvermogen

  In het verloop van de ziekte treden schommelingen op in het motorisch functioneren, vaak samen met onwillekeurige en overtollige bewegingen. Ook kunnen hallucinaties en verwardheid ontstaan, evenals een verhoogde neiging tot gokken of meer behoefte aan seksualiteit.

• Wat is de oorzaak van de ziekte van Parkinson?

  Een belangrijk deel van de symptomen ontstaat door een tekort aan dopamine in de hersenen. Dopamine is een boodschapperstof. De cellen die dopamine aanmaken, sterven geleidelijk af. Daardoor gaan andere gebieden in de hersenen (de zogeheten basale kernen) minder goed functioneren. Waarom deze cellen afsterven, is onbekend. Ook ontstaan ophopingen van eiwitten in verschillende hersendelen, zoals de hersenstam en de hersenschors. Bij een minderheid van de patiënten (ongeveer 10%) speelt erfelijke aanleg een rol.

• Hoe wordt de diagnose van de ziekte van Parkinson gesteld?

  De neuroloog stelt de diagnose op basis van de klachten en de zichtbare verschijnselen, die veelal asymmetrisch beginnen. Een nauwkeurig lichamelijk en neurologisch onderzoek is hierbij belangrijk. Vaak wordt een CT-scan of MRI-scan van het hoofd gemaakt, vooral om andere oorzaken van de symptomen zo veel mogelijk uit te sluiten. Met een DAT-SPECT-scan kan de neuroloog gericht kijken naar de hersencellen in de hersenstam die dopamine aanmaken. Bij de ziekte van Parkinson is deze scan afwijkend, wat meer zekerheid geeft over de diagnose.

  Het verloop van de klachten is ook van belang. Soms wordt pas na een paar jaar duidelijk dat het om een andere ziekte gaat. Een goede reactie op medicijnen — dat wil zeggen een duidelijke afname van de klachten — past bij de diagnose. Merkt iemand weinig of niets van de voorgeschreven medicijnen, dan moet de diagnose opnieuw worden bekeken.

• Welke behandeling is er bij de ziekte van Parkinson?

  De behandeling bestaat uit verschillende onderdelen. Medicijnen spelen een uiterst belangrijke rol. Hiermee is het vaak mogelijk om de symptomen in belangrijke mate te verlichten. Er zijn diverse medicijnen beschikbaar. Na verloop van jaren gebruiken veel mensen een combinatie van medicijnen op meerdere momenten van de dag. Bij een deel van de patiënten met ernstige klachten wordt soms gekozen voor een behandeling waarbij medicijnen continu via een pompje worden toegediend. Dit kan onderhuids via een infuus of via een sonde waarbij de medicijnen rechtstreeks in de darmen terechtkomen.

  Naast medicatie kan behandeling door een fysiotherapeut of logopedist gewenst zijn, of begeleiding door een psycholoog. In toenemende mate wordt gewerkt met multidisciplinaire teams waarin diverse zorgverleners samenwerken. Een gespecialiseerd verpleegkundige en de neuroloog zijn de belangrijkste aanspreekpunten voor de patiënt.

  Er zijn ook behandelingen met een operatie mogelijk. Met een stimulator kunnen bepaalde gebieden in de hersenen worden geactiveerd. Een gespecialiseerd neurochirurg brengt daarvoor elektroden aan via een klein gat in de schedel.