Acné
Acné is een ontsteking van de talgklieren in de huid. Bijna iedereen krijgt er in de puberteit mee te maken. Bij de één zijn het een paar puistjes. Bij de ander is het een uitgebreide huidaandoening die zelfs psychische problemen kan geven.
Patiëntenfolders
Meer weten over acné
Acné ontstaat door een ontsteking van het deel van de huid waarin de talgklier zit. Meestal begint acné in de puberteit. De huid ondergaat dan door hormonen allerlei veranderingen. De talgklieren in het gezicht, op de rug en op de borst worden groter. Ze maken meer talg (huidsmeer) aan.
Als er te veel talg wordt gemaakt, hoopt het zich op. De uitvoergang van de talgklier raakt verstopt. Deze ophopingen heten mee-eters of comedonen. Er zijn zwarte en witte mee-eters.
In een mee-eter zitten niet alleen talg, maar ook bacteriën en vetzuren. Op een gegeven moment scheurt de talgklier open. De talg, bacteriën en vetzuren komen in de huid terecht. Daardoor ontsteekt de huid en ontstaan er pukkels en puistjes.
Hoe ernstig acné is, hangt af van verschillende zaken:
- Erfelijkheid. Acné kan in de familie zitten.
- Zelf pukkels uitknijpen of openkrabben. Hierdoor wordt acné erger en krijgt u littekens.
- Hormonen. Vrouwen hebben vaak meer last vlak voor de menstruatie. Ook tijdens een zwangerschap kan acné tijdelijk ontstaan.
- Cosmetica die de huid verstoppen, zoals bepaalde vloeibare make-up.
- Druk en wrijving. Een voorbeeld is acné onder de kinrand van een helm.
- Geneesmiddelen kunnen acné veroorzaken of verergeren. Denk hieraan als u plotseling acné krijgt op een ongewone plek of op latere leeftijd. Prednison en sommige middelen tegen tuberculose kunnen acné veroorzaken.
- Vochtige lucht. Bij vochtig weer kan acné erger worden.
Acné wordt niet veroorzaakt door:
- Bepaald voedsel. Varkensvlees, chocola en patat veroorzaken geen puistjes. Voedselallergie speelt bij acné geen rol.
- Een vitaminetekort. Vitaminen slikken helpt niet tegen acné.
- Slechte hygiëne. Acné heeft niets te maken met hoe goed u de huid schoonhoudt.
- Zweten. Transpiratie en talgvorming hebben niets met elkaar te maken.
- Spanningen of stress. Acné ontstaat niet door stress. Wel kan acné erger worden bij stress.
- Besmetting. Acné is niet besmettelijk.
Acné is een chronische aandoening. De klachten verdwijnen niet van de ene op de andere dag. Zelfs lichtere vormen vragen vaak langdurige aandacht. Meestal lukt het om de acné rustig te krijgen tot het vanzelf overgaat. Acné kan niet altijd genezen worden.
Een standaardbehandeling bestaat niet. De behandeling hangt af van de ernst, uw klachten, het risico op littekens, uw leeftijd en uw geslacht.
Bij elke vorm van acné is het belangrijk om de huid goed maar voorzichtig te reinigen met milde zeep en schoon water. Dep de huid na het wassen voorzichtig droog. Wrijf niet, dat kan puistjes beschadigen. Daarna kunt u een geneesmiddel aanbrengen.
Behandeling van lichte acné
Lichte acné behandelt de arts met crèmes en lotions met benzoylperoxide of retinoïden. Door deze middelen schilfert de huid af. De talg kan dan makkelijker naar buiten. In het begin kan de huid hierdoor geïrriteerd raken. Soms combineert de arts verschillende middelen voor een beter resultaat.
Sommige van deze middelen kunt u zonder recept bij de apotheek of drogist kopen. Uw huisarts kan ook een recept voorschrijven.
Behandeling van matig ernstige acné
Als benzoylperoxide of retinoïden niet genoeg helpen, krijgt u ook een crème met antibiotica. Werkt deze combinatie nog niet genoeg? Dan krijgt u naast de lotion ook tabletten met antibiotica. Die slikt u 3 tot 6 maanden. Bij sommige vrouwen helpt de anticonceptiepil tegen acné.
Behandeling van ernstige acné
Bij ernstige acné is er een reëel gevaar dat uitgebreide littekens ontstaan. Die zijn grotendeels onherstelbaar. Daarom pakt de dermatoloog de acné aan met intensieve behandelingen.
Een kuur met isotretinoïne remt de talgproductie sterk. Dit middel werkt bijna altijd goed tegen acné. Er zijn ook bijwerkingen mogelijk, van mild tot zeer ernstig. Uw arts controleert regelmatig uw bloed. De concentratie van vetten in het bloed kan toenemen. Probeer daarom tijdens de behandeling niet te vetrijk te eten.
Het is belangrijk dat u niet zwanger bent of wordt tijdens de behandeling. Isotretinoïne leidt bij het ongeboren kind tot ernstige misvormingen.
De kuur duurt 6 maanden. Bij de meeste patiënten komt de acné daarna niet meer terug.
U kunt zelf een aantal dingen doen om acné te verminderen:
- Knijp gesloten mee-eters nooit uit. Krab niet aan pukkels, puistjes en onderhuidse bobbels. Daar kunt u ontstekingen van krijgen. Open mee-eters kunt u met een comedonenlepeltje weghalen. Dit is te koop bij de meeste drogisterijen.
- Houd uw huid schoon, liefst met lauw water. Gebruik geen gekleurde of geparfumeerde zeep. Dep de huid na het wassen voorzichtig droog.
- Gebruik geen vette verzorgingsproducten. Gebruik alleen make-up op waterbasis. Het is nog beter om helemaal geen make-up te gebruiken.
- Ga naar de huisarts als middelen van de drogist niet helpen. Uw arts kan een behandeling voorschrijven die past bij de ernst van uw acné. De arts kijkt ook naar de gevoeligheid van uw huid. Eventueel verwijst de arts u door naar een dermatoloog.