Een klompvoet is een aangeboren afwijking waarbij de stand van de voet anders is dan normaal. In Nederland worden jaarlijks ruim 200 kinderen geboren met een klompvoet. Bij ongeveer de helft van deze kinderen gaat het om beide voeten. Vaak wordt de afwijking al ontdekt tijdens de 20-weken echo in de zwangerschap.
Máxima MC, locatie Veldhoven, is het grootste klompvoetcentrum van Nederland. Wij behandelen kinderen met klompvoeten uit het hele land.
Hoe ziet een klompvoet eruit?
De term ‘klompvoet’ komt van het Engelse woord clubfoot, omdat de voet lijkt op het blad van een golfclub. De afwijking begint al onder de knie. Het is dus niet alleen een voetprobleem, maar ook een afwijking in het onderbeen. De pezen en spieren in het onderbeen zijn korter en minder ontwikkeld.
Wat kunt u verwachten?
Voor ouders is het belangrijk om te weten dat de behandeling in een gespecialiseerd klompvoetcentrum in meer dan 90% van de gevallen een goed resultaat geeft.
Dit betekent dat kinderen na behandeling:
Met andere woorden: uw kind kan zich normaal ontwikkelen en meedoen aan alle activiteiten zoals andere kinderen.
Een klompvoet kent verschillende oorzaken, maar meestal kan de precieze oorzaak niet achterhaald worden. Mogelijk speelt erfelijkheid een rol maar ook externe factoren zouden een rol kunnen spelen.
Eerste stappen bij een klompvoet
Wanneer tijdens de 20-weken echo blijkt dat uw kindje een klompvoetje heeft, plannen we een telefonische afspraak met de kinderorthopeed. Tijdens dit gesprek krijgt u uitleg over het verwachte behandelplan en kunt u al uw vragen stellen.
Na de geboorte is het belangrijk om de behandeling zo vroeg mogelijk te starten, bij voorkeur binnen 7 dagen. U krijgt een afspraak op de kindergipskamer, samen met de kinderorthopeed. Tijdens deze afspraak:
Voor deze diagnose is geen röntgenfoto nodig. Het kan gaan om één klompvoetje of klompvoetjes aan beide voetjes.
Soms wordt een klompvoet pas bij de geboorte ontdekt. In dat geval zorgt de huisarts, kinderarts of gynaecoloog voor een verwijzing naar de kinderorthopeed. Ook dan plannen we de eerste afspraak binnen 7 dagen.
Bekijk hieronder de kindergipskamer van Máxima MC.
Zodra de kinderorthopeed de diagnose klompvoet heeft gesteld, start de behandeling direct bij het eerste ziekenhuisbezoek. In Máxima MC behandelen we klompvoetjes volgens de Ponseti-methode.
Hoe werkt deze methode?
Tijdens het aanbrengen van het gips is het prettig om uw kindje een flesje te geven. Dit werkt rustgevend en helpt om de correctie zo goed mogelijk uit te voeren. Geeft u borstvoeding? Dat mag natuurlijk ook.
Belangrijk om te weten:
Voor meer informatie over de gipsbehandeling, zie de video gips aanleggen en gips verwijderen hieronder:
Gips aanleggen
Gips verwijderen
Stapsgewijze behandeling
1. Correctie van de holling (cavus) van de voet
De eerste stap is het rechtmaken van de voet door de holling (cavus) te corrigeren.
2. Correctie van de adductie
Het naar binnen draaien van de voet wordt geleidelijk gecorrigeerd. Elke gipswissel laat verbetering zien en de voet gaat steeds verder naar buiten staan:
3. Opheffen van de spitsvoet
Wanneer de voet voldoende naar buiten staat, moet er nog één stap worden gedaan: de spitsstand moet worden opgeheven. De spitsvoet bestaat doordat de achillespees te kort is bij een klompvoetje. Daarom wordt er een tenotomie gedaan. Bij een tenotomie wordt de achillespees doorgenomen, zodat deze weer op de juiste lengte kan komen. Bij kinderen groeit deze pees namelijk binnen 3 weken weer vast. Het laatste gips blijft daarom ook 3 weken zitten om de voet(en) zitten.
Informatie over de tenotomie ziet u in deze video:
4. Bracefase
Na de gipsbehandeling start het dragen van de Boots & Bar , ook wel Mitchellbrace genoemd. Dit is een hulpmiddel dat helpt te voorkomen dat het voetje weer terugdraait naar de klompvoetstand. De boots zijn de schoentjes. Dit zijn speciale, stevige schoentjes die het voetje van uw kind ondersteunen. En de bar is de verbindingsstang tussen de twee schoenen in. De stang zorgt ervoor dat de voetjes in de juiste hoek blijven staan. Beide voetjes worden in de Boots & Bar geplaatst, ook als er maar één klompvoetje is. Hoe lang moet je kindje de Boots & Bar dragen?
Bekijk hieronder de video over het aanbrengen van de Boots & Bar.
Tijdens de groei van de voetjes kan er helaas een terugval optreden. De meest voorkomende oorzaak hiervan is het niet dragen van de Boots & Bar volgens het protocol.
Daarom is het dragen van de Boots & Bar heel belangrijk voor een blijvend goed resultaat.
Andere oorzaken van terugval, ondanks het volgen van het protocol, zijn:
Een kind dat volgens de Ponseti-methode is behandeld, kan rekenen op een vrijwel normale voet, zoals eerder bij de prognose beschreven.
Er kunnen enkele kleine verschillen zijn:
Deze verschillen veroorzaken geen beperkingen en worden vaak niet opgemerkt door het kind, behalve mogelijk in de puberteit wanneer het lichaamsbeeld belangrijker wordt.
Om terugval van klompvoeten eerder te herkennen en te behandelen, doet Máxima MC momenteel onderzoek in samenwerking met de Paramedische Hogeschool Eindhoven. Bekijk de onderstaande video voor meer informatie:
De behandeling van klompvoetjes is een erkende topklinische functie van Máxima MC. Dit is vastgelegd in het STZ topklinisch zorgregister: een register om patiënten en verwijzers inzicht te geven in de landelijke topfuncties van ziekenhuizen voor bovengemiddeld complexe zorg. Met de erkenning wordt bevestigd dat er sprake is van excellente patiëntenzorg, voldoende opleidingsmogelijkheden en regelmatig onderzoek door de betrokken specialisten.
Boris is geboren met twee klompvoetjes. Ouders Bernie en Dieke vertellen over de behandeling van Boris in Máxima MC, landelijk verwijscentrum voor complexe gevallen van deze aangeboren afwijking.
Lees hier hun ervaring.
Stichting Klompvoet Nederland zorgt voor betrouwbare informatie, lotgenotencontact en steun aan gezinnen. Bekijk hier hun website.
Voor deze behandeling maakt de polikliniek orthopedie gebruik van een speciale app voor op uw smartphone of tablet. Deze app is een behandelwijzer die u alle relevante informatie over uw behandeling geeft op het juiste moment. U kunt de app downloaden in de App Store of Google Play.
Accepteer de ‘push notifications’ om de informatie op het juiste moment te ontvangen. Vervolgens zoekt u ‘Orthopedie Groot Eindhoven’. U kunt nu uw behandeling in Máxima MC selecteren. Druk op de knop ‘Start’ en alle voor u relevante informatie is direct zichtbaar op uw tijdlijn.
Een klompvoet is een aangeboren afwijking van de stand van de voet. In Nederland worden er per jaar ruim 200 baby’s met klompvoetjes geboren en ongeveer de helft van deze kinderen heeft twee klompvoeten. Meestal wordt de diagnose al tijdens de zwangerschap gesteld.
De benaming klompvoet geeft vaak verwarring; mensen stellen zich een vormeloos klompje voor. De Nederlandse naam ‘klompvoet’ is een verbastering van de Engelse naam ‘clubfoot’. Dat betekent dat de voet er als het blad van een golfclub uitziet. De afwijking begint al onder de knie en is daarom eigenlijk geen voetafwijking, maar een onderbeenafwijking. In het onderbeen zijn pezen en spieren anders aangelegd, ze zijn korter en onderontwikkeld. Bij een klompvoet gaat het om een afwijking van de stand van de voet waarbij die vier kenmerkende aspecten laat zien: de voet staat naar beneden gekanteld: de equinus- of spitsstand, de voet staat naar binnen gekanteld: de varusstand, de voorvoet is naar binnen gedraaid: de adductiestand, waardoor een kommavorm ontstaat en de voet is een holvoet.
Het is belangrijk dat de klompvoetbehandeling vroeg start. De meeste (aanstaande) ouders laten bij 20 weken zwangerschap een echo maken. Daarbij kan duidelijk worden dat een kindje één of twee klompvoeten heeft. Daarom wordt het kind direct na de geboorte onderzocht door de huisarts, gynaecoloog of kinderarts en bij twijfel doorverwezen naar de polikliniek kinderorthopedie waar de behandeling wordt gepland.
De diagnose is niet altijd meteen duidelijk door de typische stand van de voet en soms wordt een klompvoet pas bij de geboorte gezien. De (kinder)orthopedisch chirurg wordt dan gebeld en zal met lichamelijk onderzoek de definitieve diagnose stellen. Voor de diagnose is slechts zelden een röntgenfoto nodig.
Nader onderzoek naar de oorzaak van de klompvoet bestaat uit een vraaggesprek met u, lichamelijk onderzoek van uw baby en eventueel, als daar nog andere aanwijzingen voor zijn, onderzoek door een kinderneuroloog.
In Máxima MC wordt de methode van Ponseti gehanteerd. De behandeling vindt direct na de geboorte plaats en bestaat uit verschillende stappen:
In sommige gevallen is een operatie nodig.
