Stembandknobbel
Stembandknobbels zijn kleine zwellingen of knobbeltjes op de stembanden. Ze komen voor bij jonge kinderen en bij mensen die voor hun werk veel gebruik maken van hun stem, zoals leraren en zangers. Stembandknobbels komen vaker voor bij vrouwen dan bij mannen, en bij jongens vaker dan bij meisjes.
Patiëntenfolders
Meer weten over stembandknobbels
Stembandknobbels ontstaan meestal door verkeerd of overmatig stemgebruik. Met verkeerd stemgebruik bedoelen we het te slap of te krachtig aanspannen van de stembanden. Overmatig stemgebruik gebeurt bij veel praten, zingen, schreeuwen of hoesten. Dit veroorzaakt kleine beschadigingen aan de stembanden. Uiteindelijk groeien daaruit knobbeltjes.
Stembandknobbels veranderen de werking van de stembanden. Dit kan de volgende klachten geven:
Hees- of schorheid. De knobbeltjes voorkomen dat de stembanden volledig sluiten (heesheid) en goed trillen (schorheid).
Lagere stem. De knobbeltjes veranderen het trillingspatroon van de stembanden als die zijn aangespannen. Daardoor klinkt de stem lager. Hoge tonen maken is moeilijk of niet mogelijk.
Buiten adem raken. Bij het spreken gaat er lucht verloren uit de longen. U raakt daardoor sneller buiten adem en moet mogelijk midden in een zin naar adem happen.
Geknepen stem. U moet extra inspanning leveren om een normaal stemvolume te behouden. De stem klinkt geknepen. Door overmatig gebruik van de ademhalingsspieren en het middenrif kan uitputting optreden.
Keelirritatie. De knobbeltjes schuren tijdens het spreken tegen elkaar aan. Dit veroorzaakt irritatie van de keel: een droge hoest, keelpijn of het gevoel dat er iets in de keel vastzit.
De KNO-arts stelt de aandoening vast via keelspiegelen en/of een buigzaam kijkbuisje (laryngoscopie).
Als u uw stemgebruik verbetert, verdwijnen of slinken de knobbels vaak vanzelf. Daarom start de behandeling altijd met stemtraining (logopedie). U leert uw stem goed te gebruiken: rustig en ontspannen spreken met een goede ademhaling. De logopedist besteedt ook aandacht aan kuchen, schrapen, fluisteren en schreeuwen.
Prikkeling aanpakken
Naast stemtraining is het belangrijk om alle vormen van prikkeling van de stembanden aan te pakken. Stoppen met roken en minder alcohol gebruiken helpt daarbij, omdat beide de stembanden en slijmvliezen irriteren. Ook aandoeningen die de stembanden irriteren moeten worden behandeld, zoals maagzuuroprispingen of luchtweginfecties.
Na al deze maatregelen en logopedie is de stemkwaliteit in de meeste gevallen al verbeterd. Blijven de stembandknobbels toch erg groot? Dan wordt een operatie geadviseerd. Na de operatie volgt opnieuw logopedie, om te voorkomen dat de knobbels terugkeren.