Bronchiëctasieën
Bronchiëctasieën zijn chronische, abnormale verwijdingen van de wand van de luchtwegen, de bronchiën. Uit deze verwijde luchtwegen kan slijm niet goed afgevoerd worden. Daardoor kunnen de luchtwegen geïnfecteerd raken.
Als u bronchiëctasieën heeft, krijgt u herhaalde aanvallen van bronchitis of longontsteking. Tussen deze aanvallen door heeft u een aanhoudende hoest, waarbij groengrijs slijm opkomt. Sommige mensen worden geboren met bronchiëctasieën. Meestal ontstaan ze als complicatie van taaislijmziekte, kinkhoest of longontsteking.
In de verwijde delen van de luchtwegen is het slijmtransport gestoord. Bacteriën nestelen zich er gemakkelijk en veroorzaken infecties. Die infecties beschadigen de wand van de luchtwegen verder. Trilhaartjes die het slijm afvoeren, gaan verloren. Ook bloedvaatjes kunnen kapotgaan. De aangetaste luchtwegen kunnen een gekronkeld verloop krijgen. Het omliggende longweefsel kan aangetast raken, waardoor de longfunctie verslechtert.
Patiëntenfolders
Meer weten over bronchiëctasieën?
Klachten bij bronchiëctasieën kunnen zijn:
periodes met een mild grieperig gevoel;
hoesten met opgeven van slijm (soms met wat bloed);
moeheid;
kortademigheid;
pijn op de borstwand;
periodes met koorts;
gewichtsverlies;
verkoudheden en neusklachten;
slecht ruikende adem.
In sommige gevallen ontbreken de klachten geheel. Er kunnen ook lange periodes zonder klachten zijn.
Bij het ontstaan van bronchiëctasieën kunnen verschillende factoren een rol spelen.
Een plaatselijke beschadiging, door bijvoorbeeld:
een ernstige infectie en/of longontsteking (virus, kinkhoest, tuberculose);
het inademen van gassen of schadelijke dampen;
verslikken, bijvoorbeeld in opkomend maagzuur bij een middenrifbreuk.
Een ziekte, zoals:
COPD (chronische bronchitis of longemfyseem). Recent onderzoek toont aan dat 20-40% van de patiënten met COPD bronchiëctasieën heeft.
Chronische verkoudheden en neusklachten door poliepen en/of ontstekingen in de neusbijholten.
Ziekten van het afweersysteem. 8-10% van deze patiënten heeft bronchiëctasieën.
Longfibrose. 50-60% van de patiënten met longfibrose heeft bronchiëctasieën.
Cystic Fibrosis (taaislijmziekte).
Colitis ulcerosa (chronische darmontsteking).
Ziekte van Sjögren (droge slijmvliezen).
Om de diagnose te stellen, maakt de arts in elk geval een HR-CT-scan (een computerscan van de longen). Aanvullende onderzoeken kunnen zijn:
longfunctie-onderzoek;
consult KNO-arts bij chronische neus- of bijholtenklachten;
sputumkweek;
slokdarmfoto;
bloedonderzoek.
Hoe de ziekte verloopt, hangt af van het aantal aangedane longkwabben en het type bacterie dat de infecties veroorzaakt. Ook de kwaliteit van het overige longweefsel en andere ziekten spelen een rol. De leefstijl heeft grote invloed op het verloop. Samen met de longarts bespreekt u hoe uw persoonlijke situatie is en wat u kunt verwachten.
De behandeling richt zich op de oorzaak van de aandoening en op het verminderen van infecties en klachten. De behandeling bestaat uit 5 stappen.
Aanleren juiste hoesttechniek
De fysiotherapeut leert u de juiste manier van hoesten, zodat het slijm zo goed mogelijk opgehoest wordt. Ook kan een hulpmiddel helpen bij het ophoesten. De fysiotherapeut legt u uit welk hulpmiddel past en bestelt dit voor u. Uw zorgverzekeraar vergoedt deze hulpmiddelen.
Antibioticakuur
Bacteriën bij acute infecties kunnen hardnekkig zijn. De arts kan kiezen voor:één of meerdere antibioticakuren per tablet (7-14 dagen);
antibiotica via een infuus.
Onderliggende ziekte behandelen
Eventuele operatieve behandeling
Beperken de bronchiëctasieën zich tot een klein deel van één long maar veroorzaken ze toch veel klachten? Dan kan de arts overwegen dit zieke deel operatief te verwijderen. Voorwaarde is dat de kwaliteit van het overige longweefsel goed is. Hoest u veel bloed op? Dan kan het bloedende bloedvaatje worden dichtgemaakt.Medicijnen
Medicijnen om het slijm in de longen te verdunnen (op recept).
Medicijnen tegen kortademigheid (op recept).
Inhaleren van medicijnen of zout water via een vernevelapparaat (op recept).
Soms is een kuur corticosteroïden nodig (Prednisolon).
Gebruik bij voorkeur geen medicijnen die de hoest onderdrukken.
Een griepvaccinatie is te overwegen.
Afhankelijk van de ernst van de klachten kan het nodig zijn om u voor behandeling in het ziekenhuis op te nemen.
Het is zinvol om minimaal 1 keer per jaar bij uw huisarts of longarts op controle te komen.