Onderzoek helpt zenuwpijn in de buikwand beter herkennen en behandelen
19 oktober 2026
Hoewel ACNES steeds vaker wordt herkend, wordt de aandoening nog regelmatig over het hoofd gezien. Een echo, CT- of MRI-scan helpt niet om ACNES vast te stellen, omdat de betrokken zenuwtakjes te klein zijn om afwijkingen eraan zichtbaar te maken. Beeldvorming kan wel helpen om andere oorzaken van buikpijn uit te sluiten. Jacobs onderzocht daarom nieuwe mogelijkheden om ACNES beter vast te stellen en te behandelen.
Nieuwe test helpt ACNES herkennen
Een belangrijk resultaat is het onderzoek naar de zogenoemde ‘scratch collapse test’. Dit is een lichamelijke test die al wordt gebruikt bij andere zenuwbeknellingen. Van de onderzochte patiënten met ACNES had 95 procent een positieve test. Bij de deelnemers zonder ACNES was de test in het onderzoek steeds negatief. Daarmee kan de test artsen extra houvast bieden bij het stellen van de diagnose. De resultaten ondersteunen bovendien de theorie dat ACNES ontstaat door een afwijking van een zenuwtakje in de buikwand.
Langdurig effect van een kortwerkende verdoving
Jacobs onderzocht ook verschillende behandelingen voor zenuwpijn in de buikwand. Zo kunnen patiënten een injectie krijgen met het plaatselijk verdovende middel lidocaïne. Hoewel dit middel normaal gesproken maar kort werkt, bleek één injectie bij ongeveer 1 op de 10 onderzochte patiënten tot langdurige pijnvermindering te leiden.
Ook onderzocht Jacobs of voor deze injecties echografie nodig is. Injecties zonder echogeleiding bleken even effectief en veilig als injecties met behulp van echografie. Daardoor kan deze behandeling ook worden toegepast op plekken waar niet direct een echoapparaat beschikbaar is.
Meer dan alleen buikpijn
Patiënten met ACNES hebben naast pijn regelmatig klachten, zoals misselijkheid, een opgeblazen gevoel, minder eetlust of een veranderde stoelgang. Jacobs onderzocht daarom of er een verband bestaat tussen de zenuwen in de buikwand zelf en deze maag- en darmklachten. Na een succesvolle behandeling van ACNES namen vaak niet alleen de pijn, maar ook de maag- en darmklachten af.
De resultaten wijzen erop dat een beknelde zenuw in de buikwand mogelijk meer klachten kan veroorzaken dan alleen plaatselijke pijn. Ze onderstrepen het belang om bij patiënten met onverklaarde buikpijn en maag- en darmklachten ook aan ACNES te denken.
ACNES na een maagverkleinende operatie
Jacobs onderzocht ook patiënten die ACNES ontwikkelden na een maagverkleinende operatie. In deze groep kwam ACNES bij ongeveer 1 procent van de geopereerde patiënten voor. Bovendien bleek de pijn vaker linksboven in de buik te zitten dan bij andere patiënten met ACNES; daar zit het vaak rechtsonder. Deze bevinding geeft meer inzicht in de mogelijke relatie tussen zenuwen in de buikwand en de organen in de buik.
Topklinische zorg in MMC
De behandeling van complexe lies- en buikwandpijnsyndromen, waaronder ACNES, is een erkende topklinische functie van Máxima MC. Deze is opgenomen in het STZ Topklinisch Zorgregister voor zeer gespecialiseerde zorg aan patiënten met complexe aandoeningen. Wetenschappelijk onderzoek is een belangrijk onderdeel van deze topklinische zorg. Het promotieonderzoek van Jacobs draagt bij aan het verder verbeteren van de herkenning en behandeling van complexe lies- en buikwandpijn.
Monica Jacobs promoveerde op 5 oktober aan de Universiteit Maastricht op haar proefschrift Novel Aspects of Diagnostics, Treatment and Pathophysiology In Acnes. Dr. Roumen en dr. Scheltinga waren vanuit MMC als copromotor betrokken bij het promotieonderzoek.
Meer weten over onderzoek, wetenschap en innovatie in Máxima MC? Kik op de knop hieronder: