Eierstokkanker
Eierstokkanker is een kwaadaardige aandoening van 1 of beide eierstokken. Een ander woord voor eierstokkanker is ovariumcarcinoom. Een groot deel van de eierstokkankers ontstaat in en uit de eileiders.
Soms laten kankercellen los en komen ze in de buikholte terecht. Via het buikvocht kunnen ze zich verspreiden naar andere plekken zoals de buikholte, het middenrif en de longen. In Nederland krijgen elk jaar ongeveer 1.100 vrouwen eierstokkanker. De meeste vrouwen zijn rond de 70 jaar. Soms is eierstokkanker erfelijk. In dat geval ontstaat de ziekte vaak al vóór het 50e jaar.
Eierstokkanker kan zich verder uitbreiden in omliggende organen. Dit kan gebeuren via cellen die in de buikholte terechtkomen of via de lymfevaten. Als de kanker alleen in de eierstokken zit, noemen we dit een laag stadium. Als de ziekte zich in de buikholte heeft verspreid, noemen we dit een hoog stadium.
Patiëntenfolders
Meer weten over eierstokkanker
De oorzaak van eierstokkanker is niet bekend. Wel weten we dat deze ziekte vaker voorkomt bij vrouwen die geen of weinig kinderen hebben gekregen. Eierstokkanker kan op elke leeftijd ontstaan, maar meestal tussen de 55 en 80 jaar.
Er zijn aanwijzingen dat de kans op eierstokkanker kleiner wordt bij vrouwen die meerdere keren zwanger zijn geweest, borstvoeding gaven of de anticonceptiepil hebben gebruikt. Kanker is niet besmettelijk. Dat geldt ook voor eierstokkanker. Je kunt het ook niet krijgen door seksueel contact.
Ongeveer 10% van de vrouwen met eierstokkanker krijgt de ziekte door erfelijkheid. Er zijn twee erfelijke vormen van eierstokkanker:
eierstokkanker in combinatie met erfelijke borstkanker (BRCA)
het Lynch-syndroom, waarbij eierstokkanker samen kan voorkomen met bijvoorbeeld darmkanker
Elke vrouw met eierstokkanker kan een DNA-onderzoek laten doen. Zo onderzoekt de arts of de ziekte erfelijk is. Heeft u vragen over erfelijkheid en eierstokkanker? Bespreek deze dan met uw huisarts of specialist.
De eierstokken liggen vrij in de buikholte. In het begin hebben vrouwen meestal weinig klachten. Dat komt doordat de tumor geen andere organen verdrukt. Klachten ontstaan meestal als de tumor zich heeft uitgebreid. Daarom wordt eierstokkanker helaas vaak pas laat ontdekt.
Als de eierstok groter wordt of als er vocht in de buikholte komt, kan de buik dikker aanvoelen. Ook kan het gevoel ontstaan dat er iets in de buik zit. Soms ontstaan er maag- of darmklachten.
Om te weten of er sprake is van eierstokkanker, zijn er verschillende onderzoeken mogelijk:
Lichamelijk onderzoek tijdens het intakegesprek, om een indruk te krijgen van uw algemene gezondheid.
Gynaecologisch onderzoek om te kijken naar de grootte en de plek van de tumor.
Echo, uitwendig en/of inwendig.
Ascitespunctie (afnemen van buikvocht).
Biopsie waarbij via een kijkbuisonderzoek een stukje weefsel wordt weggenomen.
Als u een hoger risico op eierstokkanker heeft, kunt u ervoor kiezen om de eierstokken en eileiders preventief te laten verwijderen. Dat kan ook als u het risico op borstkanker wilt verkleinen. Het verwijderen van de eierstokken en eileiders gebeurt via een kijkoperatie. Dit kan bijvoorbeeld nodig zijn als de aandoening vaak in uw familie voorkomt.
Na het verwijderen wordt het risico eierstokkanker heel klein, maar het gaat nooit helemaal weg. Dat komt omdat het buikvlies hetzelfde soort weefsel heeft. Het herstel duurt meestal 1 tot 2 weken. U kunt na de operatie geen kinderen meer krijgen. Ook stopt de aanmaak van vrouwelijke hormonen. Daardoor kunt u vervroegd in de overgang komen en klachten krijgen. Laat u daarom vooraf goed inlichten en adviseren over uw persoonlijke situatie.
Bij eierstokkanker wordt u geopereerd. Er zijn verschillende behandelingen mogelijk:
Operatie in een vroeg stadium (stadiëringsoperatie): deze operatie laat zien hoe ver de ziekte is doorgegroeid.
Operatie bij een verder gevorderde ziekte (debulking): Als de kanker zich heeft uitgebreid naar de buikholte, verwijdert de arts zo veel mogelijk tumorweefsel. Soms wordt u hiervoor doorverwezen naar een gespecialiseerd oncologiecentrum.
Chemotherapie: Voor of na de operatie kan chemotherapie nodig zijn. Meestal gaat het om 6 behandelingen, met steeds 3 weken ertussen.
Een operatie of chemotherapie is vaak zwaar voor het lichaam. Er kunnen klachten of problemen ontstaan.
Klachten kort na de behandeling kunnen zijn:
problemen met het genezen van de wond
darmen die tijdelijk niet goed werken
een blaasontsteking, wondinfectie of nabloeding
vermoeidheid en tijdelijke haaruitval, een lage weerstand of en bloedarmoede door chemotherapie.
bij het verwijderen van de eierstokken komt u in de overgang, met de bijhorende klachten
Klachten op langere termijn:
vermoeidheid kan nog lang na de behandeling blijven bestaan.