Allergie voor insectengif

Bij een allergie voor insecten gaat het meestal om een allergie voor het gif van bijen en/of wespen. Wanneer u deze allergie heeft, reageert u uitzonderlijk heftig op een bijen- of wespensteek. De klachten kunnen zelfs levensbedreigend zijn.

Een steek van muggen, dazen en horzels spuiten geen giffen in uw lichaam, en veroorzaken geen allergische maar soms een grote lokale ontstekingsreactie (large local genoemd).

Symptomen

De forse lokale reactie
Na een steek door wesp, bij of hommel volgt meestal een zwelling op de plaats van de steek. Deze zogenoemde lokale zwelling kan gepaard gaan met pijn. Soms wordt een dergelijke zwelling in de loop van enkele uren tot een dag zeer fors. De zwelling kan zich dan bijvoorbeeld uitbreiden over de hele hand en/of onderarm. Dit wordt een forse lokale reactie genoemd. Op zich is deze reactie niet gevaarlijk. Ook is er bij een volgende steek géén verhoogde kans op een ernstiger (zogenoemde ‘algemene’) reactie. Immunotherapie (desensibilisatiekuur) is dan ook niet nodig. De klachten kunnen worden bestreden door middel van koelen (bijv. ijspakking), ontstekingsremmers (NSAID) en in een enkel geval een prednisonkuur.

De algemene reactie
Deze reactie wordt ook wel systemische reactie of anafylactische reactie genoemd. We onderscheiden 4 graden:

  • Graad 1: Jeuk, roodheid en/of galbulten over het gehele lichaam, gevoel van onrust.
  • Graad 2: Zwelling van lippen, ogen, oren, handen, voeten en/of geslachtsdelen, misselijk, braken, buikpijn, diarree, licht in het hoofd, drukkend gevoel op de borst.
  • Graad 3: Moeite met slikken, hese stem, onduidelijk praten, kortademig, piepen, gierende ademhaling.
  • Graad 4: Lage bloeddruk, hartritmestoornissen, urine en/of ontlasting laten lopen, bewusteloos raken, blauwe lippen, neus, vingers en/of tenen.

Oorzaak

Bij mensen met een instectengifallergie komen na een insectenbeet antistoffen zoals histamine vrij in het lichaam. Eigenlijk is dit een overdreven reactie van het immuunsysteem, dat u wil beschermen tegen de indringer (het insectengif). Histamine zorgt voor de klachten die horen bij een allergie, zoals jeuk.

Een insectengifallergie ontstaat nadat u al eens gestoken bent door het betreffende insect. Bij de eerste steek reageert uw lichaam nog niet fel, maar kan de allergie wel opgebouwd worden.

Onderzoek

De allergoloog of verpleegkundig specialist vraagt na een uitvoerig gesprek één of meerdere onderzoeken aan om de diagnose te kunnen stellen.

  • Bloedonderzoek
    Uit uw bloed leidt de arts af of uw lichaam antistoffen aanmaakt tegen insectengif.
  • Huidpriktest
    De verpleegkundige legt een druppel vloeistof met het insectengifallergeen op uw huid. Vervolgens prikt hij met een klein naaldje de vloeistof door de huid. Na vijftien minuten vertoont de huid wel of geen allergische reactie.
  • Intracutane huidtest
    De verpleegkundige spuit vloeistof met oplopende concentraties van insectengif in de huid. De test vindt plaats onder op de onderarm of op de rug.  Ook hierbij test de verpleegkundige of er een allergische reactie ontstaat.

Behandeling

De behandeling van een allergie voor insecten bestaat uit één of meerdere stappen:

  • Vermijden: wat kunt u doen om een steek te voorkomen?
    Een steek van wesp, bij of hommel is uiteraard nooit helemaal te voorkomen. U kunt wel een aantal maatregelen nemen om de kans op een steek zo klein mogelijk te maken zoals niet buiten eten of drinken, niet direct uit een blikje drinken maar via een rietje en activiteiten als fruit plukken of tuinieren vermijden. Andere maatregelen zijn bijvoorbeeld niet blootsvoets lopen, niet buiten sporten, met name niet indien de outfit veel huid onbedekt laat of als de sport erg inspannend is en u met open mond ademhaalt, niet in de buurt van een bijenkorf staan als honing verzamelt wordt, wespennesten laten verwijderen door de gemeente, horren plaatsen voor ramen en deuren, geen parfum dragen en uzelf en de kleding wassen met ongeparfumeerde producten.
  • Symptoombestrijding
    Wanneer de angel van de wesp, bij of hommel is achtergebleven, moet deze eerst verwijderd worden. De plaats waar gestoken is, kan gekoeld worden, bijvoorbeeld met een koud kompres. Daarnaast kan pijn, jeuk en irritatie bestreden worden met medicatie.
  • Adrenaline-injector: de noodset
    Een noodset bestaat uit 2 delen, een adrenaline noodpen (Epipen of Jext) en  antihistaminetabletten. Een adrenaline noodpen is een voorgevulde injectiespuit, waarmee u zichzelf kunt behandelen in het geval van een ernstige reactie op een steek van wesp, bij of hommel.  Een antihistaminetablet gaat ook de klachten van een allergische reactie tegen maar werkt minder snel dan adrenaline. Uw arts zal u vertellen wanneer u de adrenaline noodpen moet gebruiken en/of de antihistaminetablet. Soms worden ook corticosteroïden aan deze noodset toegevoegd, bijvoorbeeld als iemand een reis maakt waarbij medische hulp niet snel voorhanden is.LET OP: als u de adrenaline noodpen heeft gebruikt, moet u ook direct een arts waarschuwen!
  • Desensibilisatie, ofwel immunotherapie
    Bij mensen die een reactie op een wesp of bij hebben gekregen, die valt onder graad 2, 3 of 4, is immunotherapie (desensibilisatiekuur) de behandeling van 1e keuze. Voor een allergie tegen hommelgif is er geen immunotherapie voorhanden in Nederland. Hierbij wordt iemand door middel van injecties met gezuiverd insectengif minder gevoelig gemaakt voor het gif van wesp of bij. Deze injecties worden eerst wekelijks gegeven of tijdens een snelle instelkuur van drie dagen. Onderhoudsdoseringen worden elke vier tot zes weken toegediend. Een dergelijke kuur duurt minimaal drie en maximaal vijf jaar. De behandeling van iemand die een graad 1 reactie heeft gehad, hangt van een aantal factoren af. Het kan zijn dat behandeld gaat worden met immunotherapie of dat gekozen wordt voor het meegeven van een zogenaamde noodset. Dit hangt bijvoorbeeld af van de kans op herhaling van een steek (een hovenier heeft meer kans dan iemand die op kantoor werkt) en eventuele bijkomende ziektes en/of medicatiegebruik. De keuze voor een noodset of immunotherapie wordt samen met de behandelend arts gemaakt.

Bron: http://nvva-allergologie.nl/patienten/allergie-voor-insecten/