Klompvoeten

Een klompvoet is een aangeboren afwijking van de stand van de voet. In Nederland worden er per jaar ruim 200 baby’s met klompvoetjes geboren en ongeveer de helft van deze kinderen heeft twee klompvoeten. Meestal wordt de diagnose al tijdens de zwangerschap gesteld.

Máxima Medisch Centrum is het grootste klompvoetcentrum van in Nederland. Dat betekent dat wij kinderen met klompvoetjes vanuit het hele land zien.

Symptomen

De benaming klompvoet geeft vaak verwarring; mensen stellen zich een vormeloos klompje voor. De Nederlandse naam ‘klompvoet’ is een verbastering van de Engelse naam ‘clubfoot’. Dat betekent dat de voet er als het blad van een golfclub uitziet. Bij een klompvoet gaat het om een afwijking van de stand van de voet waarbij die vier kenmerkende aspecten laat zien:

klompvoet equinusstand spitsstand
de voet staat naar beneden gekanteld: de equinus- of spitsstand;

 

klompvoet varusstand
de voet staat naar binnen gekanteld: de varusstand

 

klompvoet adductiestand
de voorvoet is naar binnen gedraaid: de adductiestand, waardoor een kommavorm ontstaat

 

klompvoet holstand
de voet is een holvoet

Oorzaak

  • Een klompvoet kent verschillende oorzaken, maar meestal kan de precieze oorzaak niet achterhaald worden. Het kan te maken hebben met:
  • Erfelijke bepaling
  • Liggingsafwijkingen in de baarmoeder
  • Verstoring van de zenuwvoorziening van de voet
  • Neurologische aandoening, bijvoorbeeld open ruggetje
  • Bindweefselzieken
  • Mechanische oorzaken, zoals te weinig vruchtwater

klompvoeten

Onderzoek

Het is belangrijk dat de klompvoetbehandeling vroeg start. De meeste (aanstaande) ouders laten bij 20 weken zwangerschap een echo maken. Daarbij kan duidelijk worden dat een kindje één of twee klompvoeten heeft. Daarom wordt het kind direct na de geboorte onderzocht door de huisarts, gynaecoloog of kinderarts en bij twijfel doorverwezen naar de polikliniek kinderorthopedie waar de behandeling wordt gepland.

De diagnose is niet altijd meteen duidelijk door de typische stand van de voet en soms wordt een klompvoet pas bij de geboorte gezien. De (kinder)orthopedisch chirurg wordt dan gebeld en zal met lichamelijk onderzoek de definitieve diagnose stellen. Voor de diagnose is slechts zelden een röntgenfoto nodig.

Nader onderzoek naar de oorzaak van de klompvoet bestaat uit een vraaggesprek met u, lichamelijk onderzoek van uw baby en eventueel, als daar nog andere aanwijzingen voor zijn, onderzoek door een kinderneuroloog.

Behandeling

In Máxima Medisch Centrum wordt de methode van Ponseti gehanteerd. De behandeling vindt direct na de geboorte plaats en bestaat uit:

  • Het met de hand soepel maken van het voetje (manipuleren). De voet wordt op deze manier zover mogelijk in de goede stand gecorrigeerd;
  • Deze gecorrigeerde stand wordt vastgelegd met gips. Het gips wordt één keer per week gewisseld. Meestal zijn vijf of zes van deze opvolgende gipscorrecties voldoende;
  • Na de gipscorrecties is vaak nog een verlenging van de achillespees nodig. Hierbij maakt de arts, onder plaatselijke verdoving, een sneetje in de achillespees zodat de voet de ruimte krijgt om in de juiste stand van minimaal 90 graden te komen;
  • Na het verlengen van de achillespees wordt een nieuw gipsverband aangelegd voor de duur van drie weken. Zo kan de achillespees volledig herstellen en zich voegen naar de nieuwe, goede stand;
  • Tot slot volgt er een beugel met schoentjes voor beide voeten, die uw kind tot het vierde levensjaar draagt. Bekijk hieronder de video over het aanbrengen van deze zogeheten Mitchell-brace schoentjes:


Bron: Nederlandse vereniging klompvoeten

klompvoeten

Achillespeesverlenging

klompvoeten gipsverbandCorrectie met gipsverband

klompvoeten bracebrace behandeling

Operatie

Soms is een operatie nodig. Als de achillespees verlengd moet worden om de spitsstand van de voet op te heffen, gebeurt dit in principe na zes tot acht weken. De arts maakt een sneetje in de achillespees. Daarna wordt het voetje ingegipst in de zogenaamde kikkerstand om de achillespees aan te laten groeien op de gewenste lengte. Dit gips blijft twee tot drie weken zitten. Na deze periode worden de voetjes ingespalkt tot gemiddeld drie à vier jaar. In de begintijd gebeurt dit 23 uur per dag. Vanaf dat het kindje gaat staan en lopen zijn de voetjes alleen nog ingespalkt met slapen, eventueel in combinatie met aangepaste schoentjes voor overdag. Tijdens deze periode controleert de gipsmeester en/of de orthopeed uw kind regelmatig. Controles bij de orthopeed vinden plaats tot uw kind is uitgegroeid. Meestal is dit tot zo’n zestien à zeventien jarige leeftijd.

Er is vrijwel nooit noodzaak tot een operatie binnenin de voet, zelfs niet bij een ernstige klompvoet. Wel kan de behandeling bij een ernstige klompvoet langer duren en is de kans op (gedeeltelijke) terugval groter. Het is daarom heel belangrijk dat uw kind tot het vierde jaar de aangepaste schoentjes blijft gebruiken.

Herstel en prognose

Een klompvoet ‘geneest’ niet, maar is wel te corrigeren. De methode van Ponseti heeft bij meer dan 90% van de kinderen als resultaat dat:

  • de stand van hun voet(en) neutraal is, plat op de grond;
  • ze hun voet(en) volledig en pijnloos kunnen belasten;
  • ze confectieschoenen kunnen dragen;
  • ze geen beperkingen hebben in hun dagelijks leven.

Wetenschappelijk onderzoek

Om terugval van klompvoeten eerder te herkennen en te behandelen, doet MMC momenteel onderzoek in samenwerking met de Paramedische Hogeschool Eindhoven. Bekijk de onderstaande video voor meer informatie:

Folders

Klompvoet

Behandelwijzer app

Voor deze behandeling maakt de polikliniek orthopedie gebruik van een speciale app voor op uw smartphone of tablet. Deze app is een behandelwijzer die u alle relevante informatie over uw behandeling geeft op het juiste moment. U kunt de app downloaden in de App Store of Google Play.

Open vervolgens de app en selecteer uw behandeling in Máxima Medisch Centrum. Druk op de knop ‘Start’ en alle voor u relevante informatie is direct zichtbaar op uw tijdlijn.