X-benen

X-benen is een stand van de benen, waarbij beide knieën naar binnen staan. De benen vormen als het ware de letter X.

Oorzaak

Bij kinderen kunnen tijdens de groei allerlei hormonale stoornissen ontstaan, met bijvoorbeeld O-benen of X-benen als gevolg. In sommige gevallen is een zeldzame afwijking de oorzaak, zoals rachitis, een stofwisselingsstoornis of skeletdysplasie. Dan is er vaak sprake van een extreme X-stand, gepaard met pijnklachten.

Bij volwassenen kan artrose leiden tot X-benen. De slijtage bevindt zich dan aan de buitenzijde van de knie. Soms is een botbreuk de oorzaak, waarbij de botten in een verkeerde stand zijn aangegroeid.

Onderzoek

Vaak wordt de diagnose gesteld na lichamelijk onderzoek en het maken van röntgenfoto’s.

Behandeling kinderen

De behandeling van X-benen bij kinderen bestaat uit een beenstandcorrectie, waarmee de groei tijdelijk geremd wordt. Tijdens de operatie wordt aan één kant de groeischijf met een tijdelijk implantaat, de zogeheten flextack, vastgezet. Bij een O-been wordt het implantaat aan de buitenkant van de groeischijf vastgezet, bij een X-been wordt het implantaat aan de binnenkant van de groeischijf vastgezet.

Bij verschil van beenlengte worden de groeischijven aan zowel de binnenkant als de buitenkant vast gezet, zodat alleen het andere been doorgroeit. Op deze manier kan het verschil van beenlengte verkleind worden. In de afbeelding hieronder ziet u een patiënt met X-benen waarbij een implantaat aan de binnenkant is geplaatst zodat hier de groei geremd wordt.


De implantaten worden na een aantal maanden, afhankelijk van de groei, verwijderd. In de folder ‘standcorrectie bij kinderen’ hieronder, leest u meer over deze behandeling en het implantaat. Als een andere aandoening de oorzaak is van X-benen, dient indien mogelijk de ziekte zelf behandeld te worden.

Behandeling volwassenen

Een X-beenstand bij volwassenen kan worden behandeld met een standsverandering van het been. Tijdens een operatie zet de chirurg het been recht.