Toestemming voor onderzoek of behandeling

Voor onderzoek en behandeling is uw toestemming nodig. In de volgende situaties is de zorgverlener wel of niet verplicht om u om toestemming te vragen:

  • Voor verrichtingen van ingrijpende en/of risicovolle aard zal de zorgverlener u heel nadrukkelijk om toestemming vragen.
  • Voor de minder ingrijpende of risicovolle handelingen, wordt hier niet expliciet naar gevraagd. In dat geval gaat de zorgverlener er van uit dat u akkoord gaat, mits u geen bezwaar heeft gemaakt.
  • In spoedeisende situaties, waarin geen overleg mogelijk is met u of uw vertegenwoordiger, en medisch handelen direct noodzakelijk is, mag de zorgverlener handelen zonder uw toestemming. Bijvoorbeeld als u bewusteloos bent en direct medisch handelen nodig is.

U mag een behandeling afwijzen, dit zal de zorgverlener respecteren. Wel zal hij u wijzen op de mogelijke gevolgen van uw beslissing.

Toestemming intrekken

Het kan voorkomen dat u van mening verandert en uw gegeven toestemming wilt intrekken. In dat geval laat u dit weten aan de zorgverlener. Samen kunt u dan overleggen wat verder te doen.

Wilsonbekwaamheid

Bent u door uw lichamelijke of geestelijke toestand niet in staat om uw belangen te behartigen, dan is er sprake van wilsonbekwaamheid. In dit geval wordt een vertegenwoordiger gevraagd om namens u toestemming te geven voor de behandeling of het onderzoek. Een vertegenwoordiger is een direct familielid, schriftelijk gemachtigde, curator of mentor.

Minderjarigen

Als de patiënt onder de 16 jaar is gelden – afhankelijk van de leeftijd van de patiënt – verschillende regels met betrekking tot de vertegenwoordiging. De minderjarigen worden in drie groepen verdeeld:

  • Patiënten jonger dan 12 jaar
    Zij worden in de regel vertegenwoordigd door hun ouders. De zorgverlener informeert de ouders over de behandeling of het onderzoek dat het kind zal ondergaan. De ouders moeten toestemming geven. De zorgverlener informeert het kind op zijn begripsniveau.
  • Patiënten tussen 12 en 16 jaar oud
    De zorgverlener moet zowel de patiënt als de ouder(s) vragen en beiden moeten toestemming geven.
  • Patiënten van 16 jaar en ouder
    Zij mogen zelf een behandelingsovereenkomst (mits ze wilsbekwaam zijn) aangaan en worden dus niet door hun ouders vertegenwoordigd.