Alvleesklierkanker

In en rondom de kop van de alvleesklier kunnen tumoren ontstaan die niet afkomstig zijn van het alvleesklierweefsel zelf. Zo’n tumor kan bijvoorbeeld ontstaan in het weefsel van de papil van Vater, van de twaalfvingerige darm of van het onderste deel van de galweg.

De naamgeving van deze tumoren is afhankelijk van het soort weefsel waaruit de tumor oorspronkelijk is ontstaan. Er wordt onderscheidt gemaakt in de tumor van de papil van Vater, een galwegtumor of een dunne darmtumor. Soms kan met weefselonderzoek niet precies worden bepaald uit welk type weefsel zo’n tumor in of rond de kop van de alvleesklier is ontstaan. In dat geval spreken we van een periampullaire tumor.

Uitzaaiingen

Als een tumor groter wordt, kan deze door de wand van de alvleesklier heen groeien. Doorgroei in aangrenzende organen en weefsels is dan mogelijk, met name in de twaalfvingerige darm, zenuwen, rug en buikholte. Rondom de alvleesklier bevindt zich een uitgebreid systeem van lymfeklieren. Naarmate een tumor verder doorgroeit, is de kans groot dat er cellen losraken. Deze cellen kunnen via de lymfe in de lymfeklieren terechtkomen en daar uitgroeien tot tumoren. Dit zijn dus uitzaaiingen van alvleesklierkanker in de lymfeklieren. Bij verspreiding via het bloed kunnen er uitzaaiingen ontstaan in andere organen, bijvoorbeeld in de lever en de longen.

Stadium

Onder het stadium van de ziekte wordt verstaan de mate waarin de ziekte zich in het lichaam uitbreid. Het stadium is van belang voor het vaststellen van de behandeling en wordt vastgesteld aan de hand van:

  • de grootte van de tumor
  • de mate van doorgroei in omringend weefsel
  • aanwezigheid van uitzaaiingen in lymfeklieren

Klachten

Een tumor in de alvleesklier is vaak al geruime tijd aanwezig voordat deze ontdekt wordt. De klachten ontstaan vaak pas wanneer de tumor is doorgegroeid in een ander orgaan. De aard van de klachten is dan ook afhankelijk van de plaats en de grootte van de tumor en van stoornissen in andere organen die door de tumor zijn aangetast. Vaak voorkomende klachten bij patiënten met alvleesklierkanker zijn een zeurende pijn boven of midden in de buik, verstoord ontlastingspatroon, verminderde eetlust en gewichtsverlies. Een tumor in of rond de kop van de alvleesklier wordt door eerder optredende klachten, met name geelzucht, vaak vroeger ontdekt dan een tumor verderop in de alvleesklier. Een tumor in of rond de kop kan namelijk de galweg afsluiten.

Behandeling

Vaak is een combinatie van deze behandelmethoden nodig.

Neuro-endocriene tumor

Een neuro-endocriene tumor (NET) is een zeldzame vorm van kanker, die is ontstaan uit neuro-endocriene cellen. Dit zijn cellen die in allerlei weefsels van het lichaam voorkomen, maar meestal in het maag-darm kanaal, de alvleesklier en de longen. Bij NET groeien deze cellen ongeremd en hebben ze de mogelijkheid om hormonen en hormoonachtige stoffen te produceren. Neuro-endocriene tumoren kunnen overal in het lichaam voorkomen, maar worden het meest gevonden in het maag-darmkanaal, de alvleesklier en de longen. De symptomen en klachten bij een NET in de alvleesklier zijn heel verschillend, net als het onderzoek en de behandeling die daarbij passen.