Borstkanker

Borstcentrum Máxima is onderdeel van Máxima Oncologisch Centrum. Hier wordt al vele jaren hoogstaande zorg geleverd voor patiënten met borstkanker of het vermoeden daarop. Met als doel persoonlijke zorg voor patiënten in iedere leeftijdscategorie. Borstkanker is in alle gevallen een ingrijpende ziekte. Bij jonge patiënten zien we vaak een grotere ziektelast en kampen zij met specifieke vragen. Borstcentrum Máxima is gespecialiseerd in de begeleiding en behandeling van deze jonge vrouwen: er is aandacht voor werk, gezin, sociaal leven, vruchtbaarheid, seksualiteit en mogelijke ingrijpende lange-termijn effecten van de behandeling(en).

De hoge kwaliteit wordt bevestigd door de verkregen NIAZ-accreditatie. Het Borstcentrum onderscheidt zich doordat alle behandelend medisch- en verpleegkundig specialisten op het centrum aanwezig zijn en daarnaast is er intensieve samenwerking met plastisch chirurgen. Ook de klinisch geneticus doet polikliniek op het Borstcentrum.

Wat is borstkanker?

Borstkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in de westerse wereld. 1 op de 8 à 9 vrouwen krijgt het ooit in haar leven. Borstkanker komt ook bij mannen voor, maar dit is zeldzaam.

De borst bestaat voornamelijk uit vet- en bindweefsel (steunweefsel), melkklieren en melkbuisjes. Deze melkbuisjes transporteren de melk vanuit de klieren naar de tepel. De samenstelling van de borst is niet hetzelfde in alle levensfasen. Onder invloed van hormonen en tijdens verschillende fasen in het leven, zoals puberteit, zwangerschap en bij het geven van borstvoeding verandert deze samenstelling.

Borstkanker kan op alle plaatsen in de borst ontstaan, maar meestal begint het in de melkklieren (ducti) of melkbuisjes (lobuli). Kanker kan ontstaan als beschadigde lichaamscellen zich ongeremd delen.

Deze cellen kunnen een tumor of gezwel vormen. Op den duur kunnen cellen van een tumor losraken en zich via het bloed of de lymfebanen in het lichaam verspreiden en uitzaaiingen geven in andere organen (bijvoorbeeld: hersenen, botten, lever, longen).

Bij de ontwikkeling van borstkanker spelen verschillende factoren een rol, waaronder hormonen (voornamelijk het hormoon oestrogeen). Dit betekent dat gebeurtenissen in het leven die de hormoonbalans veranderen, zoals het krijgen van kinderen, het geven van borstvoeding en de menopauze, het risico op borstkanker kunnen beïnvloeden. Alcohol, overgewicht en weinig bewegen kunnen tevens het risico op borstkanker beïnvloeden. Bron: www.kanker.nl, 2017

Voorstadia borstkanker

Er bestaan verschillende mogelijke voorstadia van borstkanker. Dit heet ‘carcinoom in situ’. Er zijn dan afwijkende cellen ontstaan in het melkgangstelsel van de borst die blijven delen. Hoe snel ze delen verschilt sterk per geval. Daarbij blijven ze beperkt tot het melkgangen, zonder dat deze cellen het omliggende weefsel binnendringen. De belangrijkste vormen zijn Ductaal Carcinoom In Situ (DCIS) en Lobulair Carcinoom In Situ (LCIS). DCIS wordt veel vaker gevonden dan LCIS, omdat DCIS vaak gepaard gaat met kleine verkalkingen die op de borstfoto goed te zien zijn en LCIS niet. Omdat deze foto’s vooral bij het bevolkingsonderzoek voor borstkanker worden gemaakt, wordt het merendeel van de gevonden DCIS-afwijkingen door middel van screening ontdekt. Jaarlijks krijgen ongeveer 2.500 vrouwen in Nederland de diagnose DCIS. Bron: www.borstkanker.nl
Voor verdere informatie verwijzen we u naar Borstkanker Vereniging Nederland.

Ervaringsverhaal - jong en borstkanker


‘Ik heb ups en downs, maar vooral hoop en geloof in de toekomst’

Lees de ervaring met borstkanker van Marlijn Jacobs (29)

Symptomen

Het is belangrijk dat u vertrouwd raakt met de normale vorm en structuur van de borsten. Hoe meer u zich hier zelf van bewust bent, hoe groter de kans is dat u een eventuele verandering opmerkt.
Wanneer moet ik de huisarts raadplegen?

  • een ongewoon knobbeltje in de borst;
  • schilfering en roodheid van de tepel;
  • kuiltje in de borst;
  • sinds kort ingetrokken tepel;
  • strengetje naar de tepel;
  • bloederig tepelvocht;
  • warm aanvoelende borst met een rode verkleuring van de huid;
  • een slecht genezend plekje;
  • pijnlijke, anders aanvoelende plek in de borst;
  • zwelling in de oksel.

Oorzaak

Het is nog steeds niet duidelijk waardoor borstkanker veroorzaakt wordt. Sommige vrouwen lijken gevoeliger te zijn om borstkanker te krijgen dan andere, bijvoorbeeld:

  • vrouwen die eerder borstkanker hebben gehad (< 40 jaar);
  • vrouwen van wie de moeder en/of zussen borstkanker hebben gehad. Bij naar schatting vijf tot acht procent van de patiënten spelen erfelijke factoren een rol bij het ontstaan van borstkanker;
  • Ook geslachtshormonen kunnen een rol spelen bij het ontstaan van borstkanker. Vrouwen die op jonge leeftijd de eerste menstruatie krijgen en vervolgens op late leeftijd de laatste menstruatie, staan langer bloot aan oestrogenen (vrouwelijke geslachtshormonen). Dit vergroot de kans op borstkanker. Zo lijkt (jong) kinderen krijgen en borstvoeding geven het ontstaan van borstkanker af te remmen. Of de anticonceptiepil ook een risico vormt is niet geheel zeker.

Als iemand wordt doorgestuurd naar het ziekenhuis, is het moeilijk in te schatten wat er daarna allemaal volgt. Eerst moet een diagnose gesteld worden waar vaak meerdere onderzoeken voor nodig zijn. Afhankelijk van de gestelde diagnose wordt er dan een individueel behandelplan opgesteld in samenspraak met de patiënt en diens naasten.

Bij verdenking op borstkanker wordt er binnen één werkdag een afspraak gepland op het Borstcentrum Máxima van Máxima Oncologisch Centrum. Bij de diagnose borstkanker treedt er een onzekere periode in, daarom is het wenselijk dat een patiënt zo snel mogelijk weet waar deze aan toe is, zodat deze periode van onzekerheid zo kort mogelijk is. In een zorgpad worden dan de eventuele behandelmogelijkheden vastgesteld. De weg leidt via verschillende kruispunten, waar iedere keer een nieuwe keuze gemaakt moet worden.

Onderzoek

Een onderdeel van Borstcentrum Máxima is de mammapolikliniek. U wordt door uw huisarts naar deze poli verwezen, omdat u een verandering aan uw borst heeft gemerkt die verder onderzocht moet worden of omdat er een afwijking op een borstfoto is gezien tijdens het bevolkingsonderzoek borstkanker. Op de mammapoli worden verschillende gesprekken en onderzoeksmethoden gecombineerd om snel en zorgvuldig vast te stellen of er een afwijking is aan de borst die behandeld moet worden. Bij het onderzoek werken de chirurg, verpleegkundig specialist, radioloog, patholoog nauw samen. Indien er een punctie/biopsie heeft plaats gevonden, krijgt u binnen twee tot drie werkdagen de uitslag. Afhankelijk van de uitslag wordt de eventuele behandeling besproken. U wordt hierbij uitvoerig geïnformeerd en begeleid. Gelukkig weten we uit ervaring dat niet elke afwijking kwaadaardig hoeft te zijn. Het is mogelijk dat u bij een goedaardige afwijking nog enkele malen op controle komt bij de chirurg / verpleegkundig specialist.

Onderzoeken:

Uw behandelend arts en verpleegkundig specialist bepalen altijd in overleg met u welke onderzoeken er nodig zijn voor het stellen van de juiste diagnose en het opstellen van een behandelplan. De bovengenoemde onderzoeken kunnen, maar hoeven niet toegepast te worden.

Mastopathie

Mastopathie is een verzamelnaam voor goedaardige aandoeningen in het klierweefsel van de borsten. Mastopathie kan in beide borsten, maar ook in één borst voorkomen. Zeker 10% van de vrouwen heeft er in meer of mindere mate last van. Vrouwen met ernstige klachten door mastopathie kunnen terecht op de mastopathiepoli van Borstcentrum Máxima. U heeft een afspraak bij de verpleegkundig specialist, die uitgebreid ingaat op uw klachten. Na het lichamelijk onderzoek van de borsten volgt vaak een mammografie (röntgenfoto van de borsten) en/of echografie. Als het nodig is, neemt de radioloog nog een punctie of weefselbiopsie. Na afloop van deze onderzoeken komt u met alle gegevens bij de verpleegkundig specialist terug. U krijgt uitleg en bespreekt de verdere gang van zaken. Lees meer over mastopathie.

Multidisciplinair team borstkanker

Het Borstcentrum kent een multidisciplinaire werkwijze. Dat betekent dat alle specialismen die nodig zijn om de juiste diagnose te stellen en de meeste effectieve behandeling te geven, zeer nauw met elkaar samenwerken. De chirurg, verpleegkundig specialist, radioloog en patholoog werken nauw samen. Daarnaast is er intensieve samenwerking met plastisch chirurgen en andere medisch specialisten die betrokken zijn bij de zorg van borstkanker.

Zij overleggen gedurende het hele behandeltraject met elkaar over de voortgang van de behandeling. Specialisten binnen het Borstcentrum beschikken over kennis van de laatste stand van zaken op het gebied van borstkanker. Binnen het multidisciplinair overleg (MDO) – dat dagelijks en wekelijks plaatsvindt-, bepreken de betrokken specialisten de situatie van de patiënt.

Verpleegkundig specialisten

Omdat de diagnose kanker veel vragen en onzekerheden bij patiënt of naasten teweeg kan brengen, zorgen we voor goede begeleiding gedurende het hele zorgtraject door een verpleegkundig specialist. Zij is het contactpersoon en neemt onder supervisie een deel van de zorg over van de medisch specialist. Tijdens de zorg is de verpleegkundig specialist aanspreekpunt voor de patiënt en diens naasten. Als u van uw medisch specialist de diagnose borstkanker heeft gekregen, krijgt u een afspraak bij een verpleegkundig specialist. Tijdens uw gehele traject van diagnose tot en met nazorg heeft u één verpleegkundig specialist als aanspreekpunt. Zij geeft u, uw partner en familie duidelijke voorlichting, een gedegen voorbereiding en begeleiding tijdens uw ziekte en behandeling. Met al uw vragen of onzekerheden kunt u bij haar terecht.

irma behr - verpleegkundig specialist moc angelique brands - verpleegkundig specialist moc wendy sandbergen - verpleegkundig specialist moc
Irma Behr Angelique Brands Wendy Sandbergen
lian sweegers - verpleegkundig specialist moc
Lian Sweegers

 

Oncologisch chirurgen

dr. Bender dr. Van den Broek dr. Maaskant
dr. Reemst drs. Schenk

 

Internist-oncologen

Vreugdenhil dhr. dr. G.Internist Máxima Medisch Centrum dr simkens internist máxima medisch centrum
dr. Dercksen dr. Vreugdenhil dr. Simkens
Myrte Zijlstra Internist oncoloog MOC
drs. Zylstra

 

Plastisch chirurgen

drs. Broekhuysen drs. Fechner drs. Wilmink
Plastisch chirurg dr. Schipper Máxima Medisch Centrum
drs. de Schipper dr. Van den Elzen

 

Behandeling

Bij de behandelmogelijkheden van borstkanker maken we onderscheid in:

  1. Plaatselijke behandeling:
    a. operatie
    b. (eventueel) gevolgd door bestraling
  2. Systemische behandeling:
    c. chemotherapie
    d. immunotherapie
    e. hormoontherapie

1. Plaatselijke behandeling

a) Operatie

Borstkanker kan in grote lijnen op twee operatieve manieren behandeld worden: door een borstsparende behandeling (een operatie gevolgd door (meestal) bestraling), of door een borstamputatie (eventueel met een (directe (primaire) reconstructie van de borst). In beide gevallen kunnen tijdens de operatie ook één lymfeklier (de schildwachtklier) of meerdere lymfeklieren (okselklierdissectie) uit de oksel verwijderd worden om te kunnen onderzoeken of deze kwaadaardige cellen bevatten.

b) Bestraling

Bestraling brengt schade toe aan cellen: gezonde cellen kunnen zich hiervan herstellen, kankercellen niet en deze sterven af. Na een borstsparende operatie volgt bestraling van de geopereerde borst. Op deze manier is er een gelijke kans op genezing in vergelijk tot een borstamputatie. Soms volgt er na een borstamputatie ook bestraling en soms is het nodig om de oksel te bestralen.

2.Systemische behandeling

Dit is een behandeling die het hele lichaam aangrijpt. Een systeembehandeling wordt gegeven als er een reële kans bestaat dat er tumorcellen elders in het lichaam zijn, die dusdanig klein zijn dat deze (nog) niet kunnen worden aangetoond. De systemische behandelingen richten zich erop om te voorkomen dat tumorcellen kunnen uitgroeien en elders in het lichaam voor problemen kunnen zorgen. We noemen dit uitzaaiingen of metastasen.
Niet iedereen komt, naast een plaatselijke behandeling, in aanmerking voor een systeembehandeling. Dit wordt bepaald aan de hand van het risico op uitzaaiingen. De grootte en gradering van de tumor, maar ook de aanwezigheid van eventuele kankercellen in de lymfeklieren zijn bepalend bij deze risico-inschatting. Als de systemische behandelingen plaatsvinden als aanvulling op de lokale behandeling, noemen we dit een adjuvante behandeling. Er kan ook worden overwogen om de systeembehandeling vooraf aan de operatie te geven: neo-adjuvant. Dit om in een later stadium (bij verwachte afname van tumoromvang) minder uitgebreid te hoeven opereren. Daarnaast kan het effect van de systeemtherapie op de tumor beter beoordeeld worden. Hormonale behandeling kan worden toegepast bij mediisch bezwaar tegen een operatie.

c) Chemotherapie

Chemotherapie is een behandeling waarbij cytostatica (medicatie) in de meeste gevallen via een infuus wordt toegediend. Via de bloedbaan verspreidt de medicatie zich door het hele lichaam om tumorcellen aan te pakken. De tumorcellen zijn sneldelende cellen. Cytostatica vernietigen deze. Bijwerkingen bij chemotherapie ontstaan doordat de medicijnen ook effect hebben op gezonde sneldelende cellen.

d) Immunotherapie

Immunotherapie is een doelgerichte behandeling. Bij borstkanker kan een vorm van immunotherapie worden ingezet als er sprake is van een hoge mate van aanwezigheid van HER2-receptoren; een zogenaamde HER2/neu positieve tumor. Via een infuus wordt medicatie gegeven die zich zal binden aan de HER2-receptoren, om ze op deze manier te blokkeren. Hierdoor kan de cel geen groeisignalen meer ontvangen en doorgeven. De groei van de tumorcel wordt geremd.

e) Hormoontherapie

Hormoontherapie wordt gegeven als de tumor hormoongevoelig is. Deze voedt zich dan met oestrogeen en progesteron. Antihormonen kunnen dit proces blokkeren. Hormoontherapie wordt meestal in tabletvorm gegeven, maar kan ook toegediend worden als injectie. De keuze van de medicatie wordt bepaald door de leeftijd van de patiënt en het al dan niet doorgemaakt hebben van de overgang.

Erfelijkheid

Binnen het Borstcentrum is er de erfelijksheidspolikliniek, waar advies, voorlichting, controles en eventueel (preventieve) operatie voor patiënten met (verdenking op) dragerschap van erfelijk borstkankergen. Ook patiënten waarbij veel kanker in de familie voorkomt kunnen terecht op deze polikliniek voor een erfelijkheidsadvies. Hier wordt u gezien door een chirurg en gynaecoloog met aandachtsgebied erfelijkheid en daarnaast ook door een klinisch geneticus van het Maastricht UMC+. U kunt via uw huisarts naar de erfelijkheidspoli verwezen worden.

Preventieve borstverwijdering

Vrouwen met een sterk verhoogd risico op borstkanker kunnen naast intensieve controle ook kiezen voor een preventieve borstoperatie. Het borstweefsel wordt dan uit voorzorg verwijderd. Hierdoor wordt het risico op het krijgen van borstkanker aanzienlijk verkleind, maar niet helemaal opgeheven. Het kan namelijk zo zijn dat er een zeer kleine hoeveelheid borstklierweefsel achterblijft. Na een preventieve borstoperatie is het risico om borstkanker te krijgen echter wel lager geworden dan het risico van de gemiddelde Nederlandse vrouw.

De keuze om wel of niet uit voorzorg borstklierweefsel te laten verwijderen hangt af van de situatie van de vrouw. Als de vrouw een BRCA1 of BRCA2 mutatie draagt is het in principe een keuze die gemaakt kan worden. Factoren die verder een rol spelen zijn de leeftijd van de vrouw, of er nog een kinderwens is, of de vrouw al eerder borst- of eierstokkanker heeft gehad en zo ja op welke leeftijd, in welk stadium, hoelang geleden, welk type behandeling ze hiervoor heeft ondergaan en of er eventuele andere ziektes of factoren meespelen.

Voor een vrouw uit een familie met belasting voor borstkanker, waarbij echter geen BRCA mutatie is aangetoond, is de beslissing om preventieve borstverwijdering uit te laten voeren moeilijker. Het risico op borstkanker is voor de vrouw niet zo duidelijk als voor een mutatie draagster en het risico op borstkanker in de andere borst niet wezenlijk hoger dan voor een vrouw met een niet-erfelijke vorm van borstkanker. De plastisch chirurg bekijkt altijd samen met de patiënt wat de mogelijkheden en wensen zijn in de situatie van de patiënt. Lees ook meer over borstreconstructie.

Nazorgtraject

Na de behandeling komt u jaarlijks terug voor een controle. De controles zijn bedoeld om bijwerkingen van uw behandeling te signaleren en/of het mogelijk opnieuw optreden van kanker op te sporen. Afhankelijk van de behandelingen is een chirurg, internist-oncoloog of radiotherapeut betrokken. Ook gedurende het nazorgtraject is de verpleegkundig specialist het aanspreekpunt. De diagnose borstkanker en de behandeling ervan is ingrijpend. Er is veel onzekerheid en voor veel mensen is ondersteuning en begeleiding bij het verwerkingsproces belangrijk. Een belangrijk doel van de nacontrole is beoordelen of u goed herstelt na de behandeling, zowel op lichamelijk als emotioneel gebied. U bespreekt uw lichamelijke en psychische gezondheid. Er vindt een lichamelijk onderzoek plaats van de borst(en), het geopereerde gebied, de omliggende lymfklieren en de schouder/arm. Bij klachten volgt er gericht onderzoek, als de zorgverlener denkt dat de klacht iets met (de behandeling van) borstkanker te maken heeft.

Er wordt een keer per jaar een mammografie gemaakt van beide borsten of, als u een borstamputatie heeft gehad, alleen van de gezonde borst. Aansluitend aan de jaarlijkse mammografie volgt een nacontroleafspraak op het borstcentrum, waarbij de uitslag direct met u besproken wordt. De eerste mammografie wordt ongeveer één jaar na de diagnose borstkanker gemaakt.

Bij iemand die borstkanker heeft (gehad), is het risico om een tweede keer borstkanker te krijgen iets verhoogd. Het is zinvol om zowel de behandelde borst en/of het littekengebied, als de gezonde borst en de omliggende lymfeklieren te controleren. Dit om een eventuele nieuwe tumor vroeg op te sporen.

Ondersteunende zorg

De diagnose kanker heeft een enorme impact op het leven. Lichamelijk, psychisch en sociaal kan de ziekten veel gevolgen hebben. In het Máxima Oncologisch Centrum (MOC) steken we daarom naast de medische behandeling veel tijd en energie in thema’s rondom de behandeling. We maken het verschil door persoonlijke aandacht en ondersteunende zorg bij kanker te bieden. De juiste zorg op de juiste plek kan een groot verschil maken in het doorstaan van de ziekte.

Revalidatie

Patiënten worden gestimuleerd om voor, tijdens en na de behandeling actief te blijven. Daar waar wenselijk, krijgen patiënten een speciaal herstelprogramma aangeboden om hun lichamelijke en eventuele psychische gesteldheid te verbeteren.

Palliatieve zorg

Ongeneeslijk zieke patiënten krijgen regelmatig maken met klachten als gevolg van de ziekte. Soms is het alleen nog maar mogelijk om de pijn te verlichten en andere klachten te behandelen. Op alle momenten kan ondersteuning in de palliatieve zorg geboden worden. Een palliatief team en een gespecialiseerd arts brengen klachten in kaart, bieden ondersteuning en bespreken de vragen en behoeften, daar waar nodig.

Troostkoffer

Als u de diagnose kanker krijgt heeft u niet alleen de zorg om uzelf maar juist ook vaak om uw kinderen. Hoe vertelt u dit nieuws aan uw kinderen? Om aan de kinderen van onze patiënten, jonger dan 12 jaar, aan te geven dat er ook aandacht voor hen is, krijgen zij een troostkoffer mee naar huis. De troostkoffer is een felgekleurd vrolijk koffertje met daarin spulletjes die troost geven of kunnen helpen bij het uiten van gevoelens.

Second opinion

Als u twijfelt over een voorgestelde behandeling in een ander ziekenhuis, kunt u een second opinion (tweede mening) aanvragen bij Borstcentrum Máxima. Een andere specialist geeft op uw verzoek zijn of haar mening. Uw eigen arts kan zelf ook voorstellen de mening van een andere arts te vragen. Het is niet de bedoeling dat deze arts de behandeling overneemt, tenzij u daar specifiek om vraagt.

Aanvragen van een second opinion in Borstcentrum Máxima:
Neem telefonisch contact op met de secretaresse van Borstcentrum Máxima voor informatie over de procedure. Voor het juiste telefoonnummer belt u met (040) 888 6150 of u kijkt op onze website bij de contactgegevens van het Borstcentrum. Voor een second opinion heeft u een verwijzing nodig van uw behandelend specialist of huisarts.

Informeer bij uw zorgverzekeraar of een second opinion wordt vergoed. Als dit niet het geval is, moet u zelf de kosten betalen.

Keurmerken

Esmo-accreditatie

ESMO keurmerk MMCTot 2020 is het Máxima Oncologisch Centrum weer aangewezen als centrum waar de zorg voor patiënten met kanker in de laatste fase van het leven sterk geïntegreerd is. De accreditatie ‘ESMO Designated Center of Oncology and Palliative Care’ is een speciale erkenning voor kankercentra waar oncologische en palliatieve zorg van een hoog niveau geleverd wordt. Máxima Medisch Centrum (MMC) is hiermee één van de weinige Nederlandse ziekenhuizen die deze accreditatie heeft.
Roze lintje – Borstcentrum Máxima in Eindhoven biedt uitstekende zorg aan patiënten met borstkanker. Dat blijkt uit het feit dat MMC wederom een roze lintje heeft gekregen van de Borstkankervereniging Nederland (BVN) voor de manier waarop de zorg voor borstkankerpatiënten in MMC georganiseerd is.

 

NIAZ-accreditatie

Het behalen van de NIAZ-accreditatie is een collectieve prestatie van alle medewerkers. Het betekent dat kwaliteit en veiligheid goed ingebed is in de ziekenhuisorganisatie. Het toont aan dat MMC continu bezig is met het verbeteren van de kwaliteit en de veiligheid van de zorg. Een accreditatie wordt eens in de vier jaar opnieuw vastgesteld. In 2020 zal het NIAZ opnieuw MMC bezoeken.

Roze lintje en keurmerk borstkanker

rozelintjeBorstcentrum Máxima in Eindhoven biedt uitstekende zorg aan patiënten met borstkanker.
Dat blijkt uit het feit dat MMC wederom een roze lintje heeft gekregen van de Borstkankervereniging Nederland (BVN) voor de manier waarop de zorg voor borstkankerpatiënten in MMC georganiseerd is.

Wetenschappelijk onderzoek

Wetenschappelijk onderzoek is een belangrijk item in MMC. We nemen deel aan veel studies. Hierdoor wordt er altijd bij elke patiënt gekeken of diegene geschikt is voor eventuele deelname aan onderzoek zodat waar mogelijk nieuwe en betere behandelingen gegeven kunnen worden en de meest optimale zorg geboden wordt; kijkende naar de individu.

Contact

Borstcentrum, locatie Eindhoven
040 – 888 61 50