Hersentumor

Een hersentumor of is een (goed- of kwaadaardige) tumor in het hoofd. Hersentumoren zijn erg zeldzaam: maar tien tot twintig gevallen per jaar per 100.000 inwoners.

Als verwijdering van een hersentumor niet geheel door middel van een operatie lukt (bijvoorbeeld omdat het geheel verwijderen te veel schade aan zou richten), kan door middel van bestraling geprobeerd worden de tumor in omvang te verkleinen. Ook wordt met wisselend succes geprobeerd met chemotherapie de tumor te verkleinen. Er zijn ook medicijnen in ontwikkeling die gebaseerd zijn op het remmen van de vaatgroei in tumorweefsel.

Klachten

Een hersentumor is zelden of nooit de oorzaak van hoofdpijn. Het kan wel voor komen, maar dan hebben de patiënten ook andere klachten. Dit zijn vooral: geleidelijke veranderingen in het gedrag, vergeetachtigheid, zwakte aan één kant van het lichaam en epileptische insulten. Bij kinderen zijn er andere stoornissen, zoals toenemend dubbelzien, vallen en onevenwichtigheid.

Oorzaak

De oorzaak van echte of primaire hersentumoren is nog steeds onbekend. Er is wel gedacht dat een virus de oorzaak kan zijn of straling, chemische stoffen en ongelukken, maar niets is bewezen. Er is soms wel een erfelijke component, met meerdere patiënten met gezwellen in één familie. In sommige families is sprake van een erfelijk kankersyndroom, maar meestal is het niet precies bekend hoe dit komt.

Onderzoek

Door middel van een CT– of MRI-scan is vaak wel te zien dat iemand een hersentumor heeft, maar niet wat voor soort het is. De aard van een gezwel wordt vastgesteld met weefselonderzoek. Dit gebeurt door een biopsie, waarbij een stukje uit het gezwel wordt weggenomen.

Vervolgens kan de patholoog zien of er sprake is van een metastase of een primaire hersentumor. Verder kan hij uitmaken wat voor soort primaire hersentumor het is en hoe kwaadaardig de tumor is. Dat is van groot belang voor het bepalen van de vooruitzichten (prognose) en de behandeling. De indeling van primaire hersentumoren is als volgt:

  • ependymomen (erg zeldzaam)
  • oligodendrogliomen
  • astrocytomen
  • menggezwellen

De tumoren worden ingedeeld in kwaadaardigheidsgraden 1 t/m 4. Onder een glioblastoom wordt een kwaadaardige graad 4 tumor verstaan, het precieze celtype is daarbij vaak niet meer te bepalen.

Behandeling

De behandeling hangt af van de aard en kwaadaardigheidsgraad van het gezwel. Uitzaaiingen (metastasen) worden soms behandeld met een operatie, maar meestal met een vorm van bestraling. Een enkele keer wordt chemotherapie gebruikt.  De behandeling van primaire of echte hersentumoren is afhankelijk van de gradering en bestaat uit chemotherapie en/of bestraling, soms in combinatie met een operatie.

Verantwoordelijk specialist

drs. F.M. van der Toorn
drs. P.J. van den Berg