Patiëntveiligheid

Kwaliteit & veiligheid

MMC leert van incidenten in de zorg

Máxima Medisch Centrum hecht grote waarde aan openheid en toetsbaarheid. MMC is voorstander van een zo groot mogelijke openheid over de zorg die geleverd wordt. Ook over zaken die niet goed zijn gegaan. Daarom stimuleert Máxima Medisch Centrum (MMC) haar medewerkers om alles te melden wat niet is gegaan volgens de norm die we hanteren. Deze meldingen vormen een bron van informatie om fouten te voorkomen, adequaat op te lossen of ervan te leren. Focus hierbij is het zoeken naar verbeterpunten waarbij het centrale uitgangspunt is: ‘MMC leert van incidenten en calamiteiten’.

Incidenten patiëntenzorg
Een incident is een onbedoelde gebeurtenis tijdens het zorgproces die tot schade aan de patiënt heeft geleid, had kunnen leiden of nog kan leiden. Binnen MMC worden alle medewerkers gestimuleerd om (bijna) incidenten actief te melden bij Veilig Incident Melden (VIM). Hier worden (bijna) incidenten binnen het dagelijks werk in het ziekenhuis gemeld, geanalyseerd en worden verbetermaatregelen voorgesteld. Uitgangspunt is het streven om condities waarbinnen gewerkt wordt of de organisatie van de zorg te verbeteren om herhaling te voorkómen.

Deze tabel toont het totaal aantal VIM-meldingen en de meldingen die door de Centrale VIM-commissie zijn behandeld als risicovolle incidenten voor de patiëntveiligheid.

incidenten patiëntenzorg

Calamiteiten en ernstige incidenten in de patiëntenzorg
Naast het actief melden van incidenten via Veilig Incident Melden (VIM) gaan we nog een stapje verder. Binnen MMC is er één centraal loket ingesteld waar alle gevallen van ernstige zorggerelateerde schade worden gemeld: de commissie zorggerelateerde schade (CZS). Zij beoordelen zeer ernstige gebeurtenissen die (blijvende) schade hebben toegebracht aan de patiënt of geleid hebben tot diens overlijden en beoordelen welke vorm van onderzoek noodzakelijk is. Indien er sprake is van een calamiteit (overlijden of ernstig permanent letsel) dan wordt deze gemeld bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en wordt een onderzoeksteam ingesteld dat de calamiteit gaat onderzoeken. Indien er niet sprake is van een calamiteit maar er wel een ernstig incident is geweest waarbij veel verbeterpotentieel wordt verwacht wordt een zogenaamd ‘verkort onderzoek’ opgestart. Bij beide onderzoeken ligt de focus op het zoeken naar verbeterpunten waarbij het centrale uitgangspunt is: ‘MMC leert van incidenten en calamiteiten’.

aantal calamiteiten

Cumulatief aantal meldingen CZS 2017

aantal meldingen 2017

In het jaar 2017 zijn in totaal 95 meldingen gedaan bij de Commissie Zorggerelateerde Schade (CZS). Daarvan is de grote meerderheid (57%) alleen geregistreerd, 8% is doorgeleid naar de centrale commissie Veilig Incident Melden (CC-VIM), 24% van de meldingen leidde tot een verkorte procedure en 11% is bij de inspectie gemeld als calamiteit, op basis waarvan een onderzoek in gang is gezet.
Er zijn in 2017 twee calamiteiten gemeld door ketenpartners, die ook betrekking hadden op de zorg in MMC. MMC heeft geparticipeerd in de onderzoeken die samen met de GGD en huisartsenpost zijn uitgevoerd. Deze transmurale calamiteiten zijn in deze rapportage buiten beschouwing gelaten.

Rapportage incidenten en calamiteiten
In de Rapportage incidenten en calamiteiten geven we inzicht in de ernstige incidenten en calamiteiten van 2017. Uitgangspunt is het streven om condities waarbinnen gewerkt wordt of de organisatie van de zorg te verbeteren om herhaling te voorkómen.

Sterftecijfers Máxima Medisch Centrum

Absoluut sterftecijfer 2017
In 2017 zijn in MMC in totaal 25.147 patiënten opgenomen en zijn 449 patiënten overleden (berekend over klinische opnames en langdurige observaties). Het bruto sterftecijfers is dus 1.79%. In 2016 was dit percentage 1.65%. Het bruto sterftecijfer wordt niet gecorrigeerd voor onder andere leeftijd, geslacht, ernst van de aandoening, economische status, voorzieningen terminale zorg. Het absolute sterftecijfer van MMC is gelijk aan de absolute sterftecijfers van vergelijkbare STZ ziekenhuizen.

Gestandaardiseerd sterftecijfer
De gestandaardiseerde sterftecijfers over het jaar 2017 zijn medio november 2018 bekend.
Met een instrument dat ontwikkeld is op basis van de Engelse Hospital Standardized Mortality Ratio (HSMR) wordt het gestandaardiseerde sterftecijfer berekend. De minister van VWS heeft in 2013 bepaald dat alle ziekenhuizen jaarlijks de HSMR moeten berekenen en publiceren. Dit gestandaardiseerde sterftecijfer beoogt weer te geven in welke mate een ziekenhuis meer of minder sterfgevallen heeft dan op basis van patiëntenkenmerken werd verwacht. Als het gestandaardiseerde sterftecijfer uitkomt op 100 komt de werkelijke sterfte overeen met de verwachte sterfte.

De HSMR is opgebouwd uit 157 individuele diagnosegroepen. Een individuele diagnosegroep wordt ook wel de SMR genoemd. De SMR is een indicator die voor een specifieke diagnosegroep het werkelijk aantal overleden patiënten vergelijkt met het verwacht aantal overleden patiënten. Voorbeelden van diagnosegroepen zijn borstkanker, hartritmestoornissen en heupfractuur.

De waarde van de HSMR
MMC heeft over 2016 een HSMR-score van 92 met een 95% betrouwbaarheidsinterval tussen 83 en 101. Dit betekent dat de HSMR van MMC niet afwijkt van het landelijk gemiddelde en dat het werkelijk aantal overleden patiënten lager is dan het verwachte aantal.

Vele publicaties hebben aangetoond dat de (H)SMR niet eenvoudig eenduidig te berekenen is. De (H)SMR is afhankelijk van een groot aantal (registratie)factoren die weinig of niets met kwaliteit van zorg te maken hebben. MMC ziet de (H)SMR dan ook als een hulpmiddel dat nog volop in ontwikkeling is en als een instrument dat vooral intern bruikbaar is.

MMC monitort wel de ontwikkelingen van de (H)SMR en legt deze uitslagen naast andere resultaten om mogelijke patronen te herkennen. Naast het monitoren van de HSMR heeft MMC al jaren geleden gekozen voor dossieronderzoek om verbeteringen in de kwaliteit van zorg te kunnen bewerkstelligen. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door onafhankelijke verpleegkundigen en medisch specialisten die daartoe speciaal zijn opgeleid en die werken volgens de EMGO-NIVEL methodiek. Zij koppelen hun bevindingen onmiddellijk terug aan de betrokken behandelaars, waardoor waarschijnlijk een grotere kwaliteitsverbetering wordt gerealiseerd dan door de berekening van een getal als de HSMR. MMC heeft de dossiers van alle patiënten onderzocht die deel uitmaakten van een diagnosegroep met een verhoogde SMR met behulp van de EMGO-NIVEL methodiek. Onderzoek van deze dossiers hebben geen evidente tekortkomingen in de zorg aan het licht gebracht.

Tot slot
MMC is en blijft kritisch over de waarde van (H)SMR en houdt vast aan haar systeem van gedetailleerd dossieronderzoek van overleden patiënten. De SMR-cijfers van het Máxima Medisch Centrum kunt u vinden in het PDF-bestand Máxima Medisch Centrum – 2016 Bijlage SMR. Dit overzicht bevat een lijst van hoofddiagnoses met daaraan gekoppeld de deelcijfers per aandoening.

Leeswijzer sterftecijfers
Bekijk ook de Leeswijzer Sterftecijfers, die door de consumentenbond is uitgebracht als toelichting.

Patiëntveiligheidskaart
Als patiënt kunt u zelf uw veiligheid bewaken door gebruik te maken van de

Patiëntveiligheidskaart Klinisch
of de
Patiëntveiligheidskaart Poliklinisch (pdf)

Prestatie-indicatoren

Om de prestaties van ziekenhuizen inzichtelijk te maken en te kunnen vergelijken, zijn de prestatie-indicatoren ontwikkeld. Dit is een initiatief van de Inspectie voor de Gezondheidszorg, de Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen, de Vereniging van Academische Ziekenhuizen en de Orde van Medisch Specialisten. Ze geven een beeld van het functioneren van het ziekenhuis en hebben betrekking op de zorg (inhoud, kwaliteit en processen), de bedrijfsvoering en algemene zaken. De prestatie-indicatoren zijn voor alle ziekenhuizen hetzelfde. Bekijk de prestatie-indicatoren van alle Nederlandse ziekenhuizen.

Kwaliteitsvenster

Máxima Medisch Centrum (MMC) geeft in één oogopslag betrouwbare informatie voor patiënt met het Kwaliteitsvenster.

Wat is het Kwaliteitsvenster?
Het Kwaliteitsvenster laat de algemene kwaliteit van een ziekenhuis zien op een aantal onderwerpen. Wat gaat goed en wat kan beter? Het Kwaliteitsvenster is door ziekenhuizen zelf ontwikkeld om openheid te geven over hun kwaliteit. Het venster blijft voortdurend in ontwikkeling.

Kwaliteitsvenster MMC

Wat betekenen de scores?
In het Kwaliteitsvenster staat hoe een ziekenhuis scoort. De score wordt uitgedrukt in een cijfer, percentage of getal. Deze score is te vergelijken met een eerdere score van het ziekenhuis, met een landelijke standaard of met andere ziekenhuizen in Nederland. Wijkt de score van het ziekenhuis hiervan af? Dan legt het ziekenhuis in een toelichting uit hoe dit komt. Het Kwaliteitsvenster zegt niet direct iets over de kwaliteit van een individuele behandeling. Hierover kunt u met de eigen arts of verpleegkundige spreken of met een andere betrokkene uit het ziekenhuis.

Wie beheert de gegevens?
Ziekenhuizen beheren zelf het Kwaliteitsvenster. MMC is zelf verantwoordelijk voor het aanleveren van juiste en correcte kwaliteitsgegevens. De gegevens in het venster worden grotendeels ook al opgevraagd door de Inspectie voor de Gezondheidszorg en het Kwaliteitsinstituut. De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen (NVZ) regelt de technische ondersteuning van het Kwaliteitsvenster.

De makers
Het Kwaliteitsvenster is ontwikkeld door ziekenhuizen in Nederland en door de NVZ in samenwerking met onderzoeksbureau SiRM, patiënten van ziekenhuizen, deskundigen op kwaliteitsgebied, ziekenhuisbestuurders, kwaliteits- en communicatieadviseurs van de ziekenhuizen. Dit in afstemming met patiëntenfederatie NPCF.

Vragen?
Voor algemene vragen over het Kwaliteitsvenster, kunt u contact opnemen met de NVZ via: kwaliteitsvenster@nvz-ziekenhuizen.nl