Hormoontherapie

Hormonen zijn stoffen die ons lichaam zelf maakt. In een aantal klieren, organen en weefsels worden deze aangemaakt, zoals in de schildklier, eierstokken en zaadballen.

Een belangrijke groep hormonen die ons lichaam aanmaakt, zijn de vrouwelijke (oestrogenen en progesteron) en mannelijke (testosteron) geslachtshormonen. Door het afgeven van ‘signalen’ beïnvloeden hormonen organen en processen in het lichaam. Bij hormoontherapie spreken we over kankercellen die zich openbaren in bepaalde klieren, organen en weefsels die in het lichaam zelf hormonen aanmaken. De groei van kankercellen kan worden verminderd en zelfs verdwijnen door de hormonale balans te wijzigen. Dit gebeurt door de werking van de geslachtshormonen te remmen of te blokkeren. Deze medicijnen worden per injectie of per tablet toegediend. Een behandeling met hormoonpreparaten wordt vaak gedurende langere tijd gegeven en kan maanden tot jaren duren. Als uw ziekte niet meer op de hormonale therapie reageert, kan er, afhankelijk van uw situatie, worden gestart met een andere hormonale therapie.

Toepassing

Hormonale therapie wordt bij vrouwen vooral toegepast bij borstkanker en baarmoederkanker en bij mannen bij prostaatkanker. Ook bij bepaalde vormen van leukemie en (non)hodgkin kan hormonale therapie worden toegepast. Welke hormonale therapie u krijgt, hangt ook af van de functie die de eigen hormonen hadden voordat de therapie start. Met andere woorden of u al in de overgang bent.

Hormoontherapie kan op verschillende manieren worden toegepast. Uw specialist bespreekt samen met u de behandeling met chemotherapie.

  • Als aanvullende behandeling – Deze behandeling volgt na een operatie of bestraling om eventueel achtergebleven kankercellen te vernietigen. Ook wordt het gegeven om eventuele zeer kleine, onzichtbare uitzaaiingen(micrometastasen) buiten het operatie- of bestralingsgebied, te vernietigen. De behandeling is gericht op genezing.
  • Als neo-adjuvante behandeling – De neo-adjuvante hormoontherapie wordt gegeven voor de operatie of bestraling. De bedoeling is om de tumor beter behandelbaar te maken en eventuele uitzaaiingen in het lichaam te vernietigen. Vaak is ook een minder ingrijpende operatie mogelijk als de tumor door de neo-adjuvante hormoontherapie kleiner is geworden.
  • Als palliatieve behandeling – Als de ziekte niet meer kan genezen, is behandeling met chemotherapie mogelijk met als doel dat de ziekte geremd wordt en mogelijke klachten verminderen. Palliatieve zorg is de zorg voor mensen bij wie genezing van ziekte niet meer mogelijk is.

Bijwerkingen

Ten gevolge van hormoontherapie, wordt de productie van hormonen verminderd of helemaal stilgelegd. Voor vrouwen heeft dat een vervroegde overgang tot gevolg. Of de menstruatie na de hormonale behandeling definitief wegblijft, is afhankelijk van uw leeftijd en de soort hormoontherapie. Voor zowel mannen als vrouwen geldt dat net als de natuurlijke overgang een vervroegde overgang een aantal gevolgen met zich kan meebrengen als opvliegers, minder zin in vrijen, botontkalking, gewichtstoename, ongewild urineverlies, voor vrouwen vermindering van de vochtproductie van de vagina, onvruchtbaarheid en psychische klachten. Ieder persoon reageert anders op hormoontherapie; de één heeft minder last van bijwerkingen dan de ander.